کد خبر: ۴۵۱۷۱
تاریخ انتشار: ۰۰:۲۰ - ۰۳ دی ۱۳۹۳ - 2014December 24
شفاآنلاین :مهاجرت مغزها... به دنبال معنای دقیق و مشخصی از این واژه می‌گردم و به این تعاریف برمی خورم، «مهاجرت مغزها به مهاجرت متخصصان و نخبگان علمی از کشور گفته می‌شود که یکی معضلات اجتماعی، اقتصادی و آموزشی است.
بنابر آمار مجلس شورای اسلامی ایران در سال ۸۹، ۶۰ هزار نفر از ایرانی‌هایی که مهاجرت کردند و از کشور خارج شدند، در زمره مهاجران نخبه دسته‌بندی می‌شوند. این افراد غالباً دارای مقام‌هایی در المپیادهای علمی بوده یا جزو نفرات برتر کنکور یا دانشگاه‌ها هستند.» علاو بر آن، این آمارها هم به چشمم می‌خورد، «به گزارش صندوق بین‌المللی پول سالانه حدود ۱۸۰ هزار ایرانی تحصیلکرده به امید زندگی و موقعیت شغلی بهتر از کشور خارج می‌شوند. حدود 420 هزار نفر از مجموع مهاجران علمی ایرانی فقط در امریکا زندگی می‌کنند که 250 هزار مهندس و پزشک و بیش از 170 هزار ایرانی دیگر با  سایر مدارک علمی بالا هستند.». صندوق بین‌المللی پول در گزارش سال 2009 خود همینطور ادعا می‌کند که ایران در میان 91 کشور، بیشترین میزان مهاجرت مغزها را به خود اختصاص داده است و اما این میزان مهاجرت مساوی است با از دست دادن سرمایه‌ای بیشتر از میلیون‌ها دلار در هر سال. سرمایه‌هایی که رفته‌اند اما این راه یک طرفه نیست و کم نیستند کسانی که آن‌سوی مرزها هستند و در آرزوی بازگشت به سرزمین خود بسر می‌برند اما موانع زیادی پیش رویشان است که یکی از آنها می‌تواند خدمت سربازی باشد. این گزارش هم فقط به همین یک عامل از بین تمام عوامل ممکن می‌پردازد چراکه این عامل می‌تواند آخرین مانع بازگشت باشد.
 آخرین مانع برای کسانی که با موانع دیگر کنار آمده‌اند و آنها را برای خودشان حل کرده‌اند اما وقتی به این مانع می‌رسند پشت دروازه می‌مانند و درهای بازگشت را به روی خود بسته می‌بینند. مانعی که دو سال خدمت سربازی پیش رویشان قرار می‌دهد و مانع بازگشت بسیاری از ایرانیان مقیم خارج از کشور است. ایرانیانی که بازگشت خیلی از آنها می‌تواند با بار علمی یا سرمایه‌های مالی همراه باشد.
با چند تایی از این افراد صحبت می‌کنم و از دلایلشان برای بازگشت می‌پرسم و اینکه چرا تاکنون تصمیمشان را عملی نکرده‌اند.
رضا در رشته دکترای تخصصی مهندسی برق در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا فارغ‌التحصیل شده و جزو شاگردان ممتاز این دانشگاه به شمار می‌آید. او حالا قصد بازگشت به کشورش را دارد و می‌خواهد تخصصی را که به دست آورده در کشور خودش به کار گیرد اما سربازی تنها عامل بازدارنده او به حساب می‌آید و مسیر بازگشت را برایش ناهموار کرده است. محمدعلی هم 33 ساله است و از همان دوران کودکی همراه با خانواده‌اش به استرالیا مهاجرت می‌کند. او فارغ‌التحصیل رشته مدیریت کارآفرینی است و قصد دارد به کشورش بیاید تا بتواند با برنامه‌هایی که در سر دارد در راه اشتغالزایی برای جوانان هموطن خود گام بردارد و در وطن خود زندگی کند.
 آن‌طور که محمد علی می‌گوید، مدت هاست که به این موضوع فکر می‌کند و برای فکرهایی که در سر دارد برنامه‌ریزی‌های زیادی هم کرده اما آنچه تا به حال مانع عملی شدن این تصمیم می‌شود همان دو سالی است که باید برای رفتن به سربازی از دست بدهد و شاید این مسأله مانع تحقق اهدافش شود: «من و خیلی از کسانی که به این سن و سال رسیده‌ایم و سن سربازی رفتنمان گذشته سخت است که زمان را از دست بدهیم و از برنامه‌های زندگی مان عقب بیفتیم. تنها عاملی که مانع بازگشت من به کشور شده هم همین موضوع است. ای کاش مسئولان برای امثال من که می‌توانیم حداقل برای عده‌ای جوان کارآفرینی کنیم فکری می‌کردند و تسهیلاتی در نظر می‌گرفتند.» از این دست نمونه‌ها زیاد است و شاید شما هم این افراد را بشناسید. افرادی مثل محمد علی یا مثلاً جوانی که در شهر سیاتل امریکا صاحب یک شیرینی فروشی معروف است و با اینکه کار و بار سکه‌ای دارد می‌خواهد به کشور بازگردد و همین‌جا کار و کاسبی‌اش را گسترش دهد.
 پدرش هم صاحب معروف‌ترین شیرینی فروشی منطقه تهرانپارس است و همه اهالی محل شیرینی فروشی‌اش را می‌شناسند و به عنوان بهترین شیرینی فروشی محله از آن یاد می‌کنند. این مرد تاجر مدتی است که فکر بازگشت به کشور را در سر می‌پروراند اما خدمت سربازی او را از این کار باز می‌دارد و به گفته خودش هیچ جور این دو سال با برنامه‌های زندگی‌اش منطبق نیست و نمی‌تواند خود را با آن سازگار کند.
ëتسهیلاتی برای مشمولان خارج از کشور
بازگشت این افراد به کشور فرصتی است که نباید آن را از دست داد و اگر حتی با برداشتن یک مانع بتوان راه ورودشان به کشور را هموار کرد. اعتقاد سردار موسی کمالی جانشین اداره منابع انسانی ستاد کل نیروهای مسلح نیز همین است و به ایران می‌گوید: «یکی از اهداف مطرح کردن موضوع پرداخت جریمه‌ها برای معافیت از خدمت سربازی گامی است در راه حل این مسأله و اصل قضیه برای همین است. برای اینکه عده‌ای به هر دلیل از قانون تمکین نکردند و در صورتی که مشمول بوده‌اند به خدمت سربازی اعزام نشده‌اند. حالا این افراد یا داخل کشور هستند یا خارج و به دلیل همین مشکلات برای ماندن در خاک کشور دچار مشکلاتی هستند اما به هر حال بیشتر از 8 سال است که غیبت دارند و خیلی هاشان نزدیک به 50 سال سن دارند و این مسأله برایشان مشکل ساز شده است. مشکلاتی که هم خود و هم خانواده هایشان با آن درگیر هستند.»
به گفته سردار کمالی، برای کسانی که مقیم کشورهای دیگر هستند و می‌خواهند با پرداخت جریمه غیبت سربازی به کشور بازگردند، تسهیلاتی در نظر گرفته می‌شود که پس از تصویب این لایحه با توجه به کشور محل اقامت افراد و در نظر گرفتن شرایط دیگر در آیین نامه‌ها عنوان خواهد شد. البته در مورد مبلغ این جریمه‌ها هم باید گفت که مقادیری مطرح شده اما هنوز به صورت قطعی تعیین نشده است. سردار کمالی همچنین از مشکلاتی می‌گوید که سربازان غایب با آن دست و پنجه نرم می‌کنند: «خیلی‌های دیگر هم به دلیل اینکه کارت معافی ندارند از طرف کارفرما‌ها دچار سوء‌استفاده قرار می‌گیرند و نمی‌توانند دم بزنند. همین مسأله هم می‌تواند باعث گرفتار شدن این افراد در خلاف و بزهکاری شود.
مجموع این عوامل سبب شد که به دنبال راهی برای بازگرداندن این افراد به جامعه باشیم و خب این افراد به هرحال از قانون تمکین نکرده‌اند و باید فرقی با بقیه داشته باشند. پرداخت جریمه دوران غیبت هم به عنوان عادلانه‌ترین راه برای این افراد در نظر گرفته شد. در سال‌های گذشته غایبانی که مدت‌ها از غیبت‌شان می‌گذشت بخشیده می‌شدند اما الان به دلیل سوءاستفاده‌هایی که از این ماجرا شده چنان سیاستی در پیش نیست.»
ë رقمی کمرشکن
دکتر محمدرضا خندان جامعه شناس اما در گفت‌و‌گو با «ایران» نظر دیگری دارد و معتقد است رقم عنوان شده برای پرداخت این جریمه‌ها بین 20 تا 50 میلیون، به نحوی است که کمتر کسی از پس آن بر می‌آید و بیشتر به یک اتمام حجت با مشمولان غایب شبیه است.
به گفته این جامعه شناس، ‌ طبق آمار تعداد دانشجویانی که در دانشگاه‌های خارجی بورسیه شدند بسیار بیشتر از کسانی است که با خرج و مخارج خودشان به خارج از کشور رفتند. کسانی که خودشان مخارج خود را می‌دهند و وضع مالی خوبی دارند خب شاید بتوانند چنین رقمی را بپردازند اما خیلی‌های دیگر که دانشگاه هزینه‌هایشان را تأمین می‌کند مشخص است که وضع مالی شان به نحوی نیست که حالا بتوانند این رقم را بپردازند: «این فرم سربازی به گونه‌ای است که نیروهای جوان را به فکر پیدا کردن راه‌های گریز می‌اندازد در حالی که اگر برنامه‌ریزی درستی صورت بگیرد و نظام وظیفه از نیرو‌های کارآمد به شکلی که رضایت آنها را جلب کند استفاده کند، سود زیادی از وجود این نیروها خواهد برد.»

غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۴
ناشناس
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۰۸:۰۰ - ۱۳۹۳/۱۰/۰۳
0
3
يكي از انها بسر عمه بنده است متولد ٥٦ با سرمايه نسبتا خوب كه قصد سرمايه كذاري در ايران را دارد اما مي كويد هر وقت مشكل سربازي حل شد ميايم . اين كار از هر جنبه كه نكاه كنيد به نفع كشور است بايد ملي نكاه كرد
ناشناس
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۶:۵۲ - ۱۳۹۳/۱۰/۰۳
0
1
بالای 25 سال دیگه به درد نیروهای نظامی نمیخوره!‌ 8 ساله سرمون تو درس بوده کار نظامی بخوایم هم نمیتونیم انجام بدیم! بهتره حرفه ای کنن سربازیو تا یه سری به عنوان شغل واردش بشن و به درجه حرفه ای برسن
مادر
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۰۸:۱۶ - ۱۳۹۳/۱۰/۰۶
0
1
فرزند منهم درخارج از كشوره وبالاي سي وسه سال ومتاهل وغيبت نداره ولي مشكل سربازي داره وخواهشمندم فكري به حال اين قشر بكنيد
تشكر ازتون
فردین دشتی ساریدرق، دانشجوی دکتری
|
ROMANIA
|
۱۲:۱۱ - ۱۳۹۳/۱۰/۱۱
0
2
نادیده گرفته شدن دانشجویان بالای ۲۷ سال در قانون جدید خرید خدمت سربازی
پس از ارائه پیشنهاد دولت در لایحه بودجه سال ۱۳۹۴ برای فروش خدمت سربازی به مشمولین غایب با غیبت بیش از ۱۰ سال، موجی از واکنش‌ها از طرف موافقین و مخالفین این طرح به راه افتاده است. فارغ از این نظرات موافق و مخالف عدم تعریف شفاف از واژه "مشمول غائب" نگرانی دانشجویان بالای ۲۷ سال را در پی‌ داشته است. نگاهی به جزئیات اعلام شده و مصاحبه های اخیر‌ نمایندگان محترم مجلس، مسولان سازمان نظام وظیفه و کارشناسان امر به نظر می‌رسد که این قشر از مشمولان نظام وظیفه از قلم افتاده‌اند. ظاهرا طرح مورد بحث فقط محدود به غایبین غیر موجه با غیبت بیش از ۸ سال خواهد شد. با اعلام نظر موافق ستاد کل نیروهای مسلّح به نظر می‌رسد که به احتمال بسیار زیاد، نمایندگان نیز از این طرح استقبال خواهند کرد. در این میان، درخواستهای دانشجویان بالای ۲۷ سال که حداقل ۸ سال از معافیت موقت تحصیلی‌ استدفاده کردند و بنا بر تعریف سازمان نظام وظیفه غائب موجه محسوب میشوند تا به حال راه به جایی‌ نبرده است.
با توجه به وضعیت این دانشجویان و برای از بین بردن تبعیض احتمالی‌ میان اقشار مختلف جامعه، و جلوگیری از سرخوردگی این قشر از مشمولان توجه به نکات زیر راه گشا خواهد بود:

۱- همانطور که در مصاحبهٔ اخیر سردار کمالی نیز مطرح شده است، سنّ بالا، مشغله کاری و مسائل خانواد‌گی مشمولان یکی‌ از دلیل ارائه چنین پیشنهادیست. با در نظر گرفتن سن بالای دانشجویان بالای ۲۷ سال، حذف قید غیبت از این طرح و جایگزینی شرط سنی بالای ۲۷ سال بهترین گزینه خواهد بود. چه این که، فرقی‌ بین این دانشجویان وغائبین بالای ۲۷ سال از لحاظ سن بالا، مشغله کاری و یا مسائل خانواد‌گی نیست.
۲- عدم در نظر گرفتن دانشجویان و محدود شدن طرح جدید به مشمولین غائب، حس تبعیض را در پی خواهد داشت. شرایط این دو قشر کم و بیش شبیه به هم بود و فارغ از نوع غیبت مشکلات یکسانی را ایجاد کرده است. تصویب این طرح با شکل کنونی، باعث تقویت قانونگریزی و دور شدن نسل جدید از تحصیل و علم اندوزی خواهد شد.
۳- با توجه به توصیه‌های مکرر مقام معظّم رهبری و سیاستهای کلی کشور در جهت افزایش جمیعت و تقویت اقتصاد مقاومتی، و تشویق جوانان به تشکیل خانواده، حل مشکل سربازی این دانشجویان باعث ورود این قشر مولد به چرخه‌ٔ اقتصاد کشور خواهد شد. با از میان برداشتن مشکل سربازی به عنوان یکی‌ از مشکلات اصلی‌ سر راه ازدواج جوانان، کشور از سرمایه ارزشمند جوانان بهره‌مند خواهد شد و این نیز باعث تقویت بنیان اقتصاد کشور خواهد شد.
۴- با فروش خدمت سربازی به دانشجویان بالای ۲۷ سال، زمینه برای بازگشت دنشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه‌های خارج از کشور را فراهم خواهد آورد. هم اکنون تعداد زیادی از این افراد به علت مشکل خدمت سربازی قادر به بازگشت به کشور بلافاصله بعد از فارغ التحصیلی‌ نیستند. هدر رفتن سرمایه کشور و عدم ارتباط مناسب با دانشگاه‌ها و مراکز علمی‌ و پژوهشی داخل کشور از نتایج چنین مشکلیست.

امید است با پیگیری نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی و مسئولان سازمان نظام وظیفه مشکلات و درخواستهای این قشر از مشمولان نیز در تصویب جزئیات طرح جدید مورد نظر قرار بگیرد.

فردین دشتی ساریدرق، دانشجوی دکتری
نظرشما
نام:
ایمیل:
* نظر: