کد خبر: ۲۷۶۵۹۳
تاریخ انتشار: ۲۰:۰۰ - ۳۰ اسفند ۱۳۹۹ - 2021March 20
از طرفی هم دریافت زیاد غذا و عادت به این امر، انسان را از صفای دل و روحانیت خارج کرده و به سمت بهیمیت می‌برد.
رعایت این نکات ساده می تواند باعث پیشگیری از بیماری ها و در زمان بیماری، موجب بازگشت سلامتی و تسریع درمان شود.در این مقاله به بررسی قانون طلایی طب سنتی برای غذا خوردن می‌پردازیم.
رعایت این نکات ساده در طب سنتی در زمان سلامتی می‌تواند باعث پیشگیری از بیماری‌ها و در زمان بیماری، موجب بازگشت سلامتی و تسریع روند درمان شود.

زمان غذا خوردن
انسان باید در زمان اشتهای واقعی اقدام به غذا خوردن کند و بدون اشتهای صادق غذا نخورد. این زمانی است که غذای قبلی کاملا هضم شده است و ادرار نضج پیدا کرده است. یعنی رنگ آن از بی رنگی به سمت ترنجی و پررنگ شدن رفته است. همچنین شکم از زیر سینه با ناف سبک شده است، بوی غذای قبلی در بادگلو نیست، نبض کوتاهتر شده است، حواس ظاهری تیزتر شده است و احساس تشنگی به وجود آمده است.

زمان دست کشیدن از غذا
قبل از این که کاملا سیری اتفاق بیافتد، باید دست از غذا خوردن کشید؛ چرا که غذا برای هضم شدن نیاز به فضای بیشتری دارد و اجزا آن از هم فاصله می‌گیرند. حال اگر حجم معده کاملا پر شده باشد، باعث تشویش و اختلال هضم و بروز نفخ و سوءهاضمه خواهد شد.

جویدن غذا و طول مدت غذا خوردن
لقمه‌های غذایی باید کوچک برداشته شوند تا بتوان آن‌ها را به خوبی جوید. جویدن کامل غذاها باعث پیشگیری از سوءهاضمه، نفخ، یبوست و بسیاری از اختلالات دیگر خواهد شد؛ چون هضم غذا از دهان آغاز می‌گردد. این کار باعث طول کشیدن بیشتر غذا خوردن میشود.

نوع غذاهای مصرفی و غذا برحسب مزاج‌های مختلف
هر چیزی خوردنی که وارد بدن می‌شود و وارد فعل و انفعال با بدن می‌شود، یا شبیه بدن می‌شود و جایگزین بافت و مواد از دست رفته از بدن می‌گردد که به آن غذای مطلق می‌گویند، یا اصلا قابلیت غذایی برای بدن ندارد و بدن را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد و کیفیتش را تغییر می‌دهد؛ مثلا بدن را گرمتر یا سردتر از حد معمول خودش می‌کند که دوای مطلق نام دارد، مثل زنجبیل و کافور و سیاه دانه و…

بعضی موارد نیز هستند که هم حالت غذایی و هم حالت دوایی دارند. حال اگر غذایی بودن غالب باشد، غذای دوایی نام می‌گیرند؛ مثل کاهو، اسفناج، عدس، نخود، لوبیا و… و اگر دوایی بودن غالب باشد، دوای غذایی نام می‌گیرند، مانند سیر، پیاز، تره، نعناع و غیره.

این قانون می‌گوید فردی که سالم است و سوءمزاجی ندارد، نباید بطور روزمره به غیر از غذاهای مطلق، غذایی دریافت کند. چرا که در درازمدت باعث بروز سوءمزاج (خارج شدن از حالت اعتدال مزاج و سلامتی) خواهد شد. بهترین غذاهای مطلق شامل نان گندم خوب پخته شده، گوشت‌های معتدل مثل گوسفند و بز و گوساله و ماهی، شیرینی‌های ملایم و طبیعی، میوه‌هایی مثل انجیر و انگور است. اکثر غذاهای مطلق، طبع معتدلی دارند و برای کسانی که سالم هستند و مزاجشان خیلی از اعتدال دور نیست، مناسب است.

اما کسانی که مزاجشان از اعتدال فاصله دارد و با خوردن غذاهای گرم یا سرد اذیت می‌شوند، باید غذاهای ضدمزاج خودشان را دریافت کنند. یعنی از غذاهای دوایی و در مرحله بعد دواهای غذایی استفاده کنند. اگر کسی دارای غلبه سردی است و با خوردن ماست، ترشی‌ها، کاهو، خیار و گوجه دچار سستی بدن، آبریزش دهان، پرخوابی و کندی ذهن می‌گردد؛ اولا باید میزان مصرف این مواد را کاهش دهد (نه این که کلا حذف کند) و ثانیا مُصلحات مناسب آن-‌ها را به کار ببرد، مثلا ماست را با اندکی نعناع یا پونه یا زنیان میل کند و ثالثا در هر گروه غذایی غذاهای مناب طبع خودش را انتخاب کند.

برای نمونه به جای کاهو و خیار و گوجه، از هویج رنده شده و کرفس استفاده کند. در فردی نیز که دارای غلبه گرمی‌است و با خوردن ادویه زیاد (که معمولا طبع گرمی‌دارند، مانند دارچین، فلفل، زنجبیل و…) و شیرینی جات و غذاهای پرچرب، دچار خارش بدن، خشکی دهان، تشنگی زیاد و… می‌شود؛ انتخاب غذاهای مناسب در هر گروه غذایی ضروری است.

طب سنتی و 11قانون طلایی برای غذا خوردن وسلامتی

سکون بعد از غذا
بعد از خوردن غذا لازم است که بدن در حالت آرامش قرار بگیرد تا هضم به درستی صورت بگیرد. بدترین چیز برای هضم غذا، حرکت‌های شدید است؛ یعنی ورزش بعد از غذا مناسب نیست. اما حرکت‌های خفیف که باعث انحدار (پایین رفتن) غذا و قرار گرفتن آن در قعر (تَه) معده می‌شوند، کمک به هضم بهتر غذا می‌کنند. به همین منظور توصیه شده است که بعد از غذا چند قدم راه رفته شود و سپس چند دقیقه به پهلوی راست و بعد مدت طولانی تری به پهلوی چپ دراز کشیده شود. موقع برخاستن نیز از پهلوی راست بلند شوید اما حرکت قبل از غذا به دفع فضولات بدن و افزایش حرارت غریزی برای هضم و جذب بهتر غذا کمک می‌کند.

مراعات عادت و لذت در امر تغذیه
به تعبیر حکمای طب سنتی ، عادت حکم طبیعت ثانویه را دارد و توجه به آن در هر امری لازم و ضروری است. در بحث تغذیه نیز اگر فردی به غذایی عادت دارد و با میل و رغبت فراوان آن را می‌خورد، طبیعت بدنش آن را بهتر هضم و جذب می‌کند. البته دو نکته در این جا هست؛ یکی این که فرد عادت به مصرف غذاهای بد داشته باشد که طبق این قاعده فکر می‌کند تکرار همین روش خوب است! که در این جا باید به مرور عادتش را تغییر دهد.

دوم این که معمولا اکثر افراد در مقابل غذای لذیذ و خوشمزه، کنترل شهوت خود را از دست می‌دهند و پرخوری می‌کنند که خود باعث بروز عوارضی می‌گردد. در مجموع اگر دو غذا موجود بودند که هر دو کیفیت خوبی داشتند، بهتر است غذایی که فرد از آن لذت بیشتری می‌برد، بخورد؛ به شرط افراط نکردن در مصرف!

عدم مداومت بر یک نوع غذا و رعایت تنوع غذایی در زمان صحت
دریافت زیاد غذاهای شور باعث خشکی بدین و مشکلات چشمی‌می‌گردد، زیاد خوردن غذاهای ترش موجب پیری زودرس و کم خونی می‌شود، مصرف زیاد شیرینی‌ها باعث انسداد کبدی (مثل کبد چرب) و رخوت و سستی معده می‌شود.

هرچه غذای موجود در هر وعده ساده تر باشد، هضم آن بهتر صورت می‌گیرد؛ ولی در وعده‌های مختلف باید تنوع غذایی رعایت گردد. برای نمونه برخی خوراکی‌ها هستند که یک مدت محدودی در سال هستند و بعد از آن فصلشان می‌گذرد و بهتر است در همان موقع دریافت شوند. مخصوصا که برای تهیه آن‌ها از مواد شیمیایی زیادی استفاده می‌شود. مثل خیار درختی تولید شده در زمستان که پر از سموم و مواد شیمیایی است!

پرهیز از پرخوری
از طرفی هم دریافت زیاد غذا و عادت به این امر، انسان را از صفای دل و روحانیت خارج کرده و به سمت بهیمیت می‌برد. در روایت هست که خدا از هیچ چیز به اندازه شکم پر بدش نمی‌آید!

رعایت ترتیب در غذاها
یک نوع دیگر تقسیم بندی غذاها در طب سنتی ایرانی(ITM)، تقسیم آن‌ها به غذاهای لطیف و کثیف است. غذاهای لطیف اجزای از هم فاصله دارتری دارند و به راحتی هضم می‌شوند و زودتر هم در بدن تحلیل می‌روند. اما غذاهای غلیظ بافت متراکم تری دارند و همین طور بافت سفت و محکمی‌در بدن تولید می‌کنند و دیرتر تحلیل می‌روند. کسانی که بیشتر کارهای فکری دارند و فعالیت بدنی کم تری دارند، باید بیشتر غذاهای لطیف مصرف کنند، دچار سوءهاضمه و مشکلات دیگر می‌گردند. ولی ورزشکاران و افراد دارای فعالیت بدنی زیاد مانند کارگردان باید غذاهای غلیظ بیشتری دریافت کنند تا دچار ضعف  جسمانی نشوند.



مثال‌هایی از غذاهای طیف:
کاهو
سیب
انار
نان گندم
نان جو
گوشت گوسفند و بز
ماهی
مرغ
سوپ ساده سبزیجات
آش برنج
عسل
مثال‌هایی از غذاهای غلیظ:
رشته و غذاهایی که با رشته درست می‌شوند مثل آش رشته، ماکارانی، لازانیا، ته دیگ
غذاهای شیرین و چرب مثل حلوا
سس ماینوز
سیب زمینی و تخم مرغ آب پز و سالاد الویه
گوشت گاو و گوشت‌های فریزری
غذاهای سرخ کرده مثل کتلت و کوکو
رعایت ناسازگاری‌های غذایی
در طب سنتی ایرانی بعضی غذاها با هم ناسازگارند؛ یعنی نباید همزمان مصرف شوند. اگر کسی یک بار این‌ها را با هم مصرف کرد و عارضه ای برایش پیش نیامد، در صورت تکرار این عادت، باید منتظر بروز عوارض جبران ناپذیری باشد. برای نمونه مصرف همزمان گوشت‌ها به ویژه گوشت طیور با لبنیات (مثل ماست) به شدت نهی شده است و تکرار این عادت غذایی موجب بروز بیماری‌های پوستی مثل ویتیلیگو (برص) و دردهای مفاصل می‌شود.

برخی از موارد ناسازگار با هم بر اساس مطالعات طب سنتی
لبنیات با ترشی‌ها
لبنیات با میوه‌ها مثل شیرموز
نوشیدن آب و مایعات بعد از میوه‌ها
ماهی با تخم مرغ
رعایت حال معده
بعضی افراد هستند که حجم معده شان کم بوده و توانایی دریافت غذای زیاد در یک وعده را ندارند. بنابراین باید حجم غذای هر وعده را کاهش داده و بر تعداد وعده‌ها بیافزایند. از طرفی برخی افراد می‌باشند که حرارت معده شان بالاست و غذاهای لطیف در معده آن‌ها می‌سوزد. این افراد باید غذاهای غلیظ بیشتری مصرف کنند.

افرادی که معده سستی دارند و غذا در آن نمی‌ماند تا هضم کامل بیابد و سریع عبور می‌کند؛ باید قبل از غذا مقداری قابضات (مثل رب به یا سیب یا انار) میل کنند. کسانی هم که معده ضعیفی دارند و هر غذایی بخورند، بلافاصله دچار نفخ و سنگینی و احساس پری معده می‌شوند، باید بعد از غذا مقداری از شربت‌های مقوی معده بنوشند؛ مثلا مقداری شربت جالینوس (یا سکنجبین سفرجلی) که از عصاره میوه به، زنجبیل، عسل و سرکه درست شده است.
برچسب ها: قوانین ، طب سنتی ، سلامتی
نظرشما
نام:
ایمیل:
* نظر: