فرار از تور تحریم با تولید دارو‌هایی با بیشترین ارزبری

شفاآنلاین »سلامت دارو‌های مشتق از پلاسما بخشی حیاتی از دارو‌های مورد نیاز بیماران صعب العلاجی همچون هموفیلی‌ها و تالاسمی‌ها را در بر می‌گیرد. به همین‌خاطر هم سال‌هاست، بناست تا پالایشگاهی بزرگ برای تهیه دارو‌های مشتق از پلاسما ساخته شود و چند باری این پالایشگاه میان بخش خصوصی و دولتی رفت و برگشت داشته‌است. در نهایت، اما همچنان وضعیت پالایشگاه پلاسما مبهم است و بخش عمده‌ای از پلاسمای داخلی برای تهیه این دارو‌ها به خارج از کشور فرستاده می‌شود که هم ارزبری دارد و هم می‌تواند روند دسترسی به دارو‌های حیاتی این حوزه را برای بیماران با چالش مواجه کند، چراکه تحریم‌ها عملاً نقل و انتقالات پول و خرید دارو را دچار چالش جدی کرده‌است. حالا آنطور که رئیس سازمان تدارکات پزشکی جمعیت هلال احمر خبر می‌دهد این جمعیت می‌خواهد به ساخت پالایشگاه پلاسما و تولید دارو‌های مشتق از پلاسما ورود کند تا بخشی از نیاز‌های این بخش را پوشش دهد. 

  به گزارش شفاآنلاین IVIG، فاکتور ۸، آلبومین و دارو‌هایی از این دست برای بیماران مبتلا به بیماری‌هایی همچون هموفیلی و تالاسمی حیاتی است؛ دارو‌هایی که از پلاسمای خون تهیه می‌شوند، اما ما با وجود داشتن بالاترین شاخص‌های اهدای خون و یکی از پیشرفته‌ترین ساختار‌های اهدای خون در دنیا در حال حاضر پالایشگاه پلاسمایی که پاسخگوی نیاز کشور باشد نداریم و ناگزیریم پلاسمای تهیه‌شده از خون‌های اهدایی یا پلاسما‌هایی را که توسط بخش خصوصی جمع‌آوری می‌شود، به شرکت‌های داروسازی خارجی بفرستیم و دوباره دارو‌های مشتق از پلاسمای تولیدی آنها را وارد کنیم. این ماجرا در حالی اتفاق می‌افتد که به گفته مدیر عامل سازمان انتقال خون در دهه ۷۰ این تکنولوژی وجود داشت و خود سازمان این کار را انجام می‌داد، اما چند سالی وقفه افتاد و در سال ۱۳۹۳ پالایشگاه انتقال خون را به بخش خصوصی واگذار کردند. ۹ سال از این موضوع گذشت و اتفاقی نیفتاد. 

البته پالایشگاه‌های کوچکی از سوی بخش خصوصی و خود سازمان انتقال خون وجود دارد که کار تولید دارو‌های مشتق از پلاسما را انجام می‌دهند، اما میزان دارو‌های تولیدی با نیاز کشور فاصله‌ای معنادار دارد. حالا جمعیت هلال احمر بنا دارد تا با راه اندازی پالایشگاه پلاسما این فاصله را لااقل کمی کمتر کند. 

گامی برای تولید دارو‌هایی با بیشترین ارزبری 

محمدرضا شانه‌ساز، رئیس سازمان تدارکات پزشکی هلال احمر با اشاره به هدف‌گذاری برای تولید دارو‌های پلاسمایی که بیشترین ارزبری را دارند، تأکید می‌کند: «با وجود دانش فنی در کشور، به دلیل نبود سرمایه‌گذاری کافی در زیرساخت‌ها، هنوز بخش مهمی از این دارو‌ها وارد می‌شود که با وجود تحریم‌ها و مشکلات اقتصادی، تأمین آنها با اختلال و کمبود مواجه است.»

وی با بیان اینکه دارو‌های مشتق از پلاسما دارو‌های حیاتی و مهم نظیر آلبومین و‌ای وی‌ای جی را شامل می‌شود، می‌گوید: «تأمین این دارو‌ها بالاترین ارزبری را در کشور دارد. جهت تأمین این دارو‌ها به حدود ۵/ ۱ میلیون لیتر پلاسما نیاز است. در حال حاضر پلاسمای ایرانی که جزو سالم‌ترین و بهترین پلاسما‌ها در دنیا هست به منظور تولید دارو به خارج از کشور ارسال و پس از استحصال و فرآوری، محصول نهایی به کشور وارد می‌شود.» شانه ساز با اشاره به اقدامات بشردوستانه هلال احمر و با بیان اینکه دشمن نمی‌تواند به هلال‌احمر انگ تجاری بزنند، تأکید می‌کند: «دانش فنی تولید دارو‌های مشتق از پلاسما در کشور فراهم است و هلال احمر در این زمینه ورود کرده‌است. هلال احمر می‌تواند ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار لیتر پلاسما را استحصال کند. بر این اساس متعهد شده‌ایم که طی پنج سال اقدامات لازم را در این زمینه انجام دهیم. بنابراین هلال احمر می‌تواند یک سوم نیاز کشور را به دارو‌های مشتق از پلاسما تأمین کند.»

توقف پالایشگاه خون به دلیل تحریم‌ها

طبق توضیحات شانه‌ساز در حال حاضر یک پالایشگاهی داریم که پالایشگاه خوبی هم هست و روش کار آن هم نوین و با کیفیت است، اما به دلیل مشکلات ناشی از تحریم بخشی از این پالایشگاه راه‌اندازی نشده و کمپانی‌ای که قرار بوده دانش فنی کار را انتقال دهد به دلیل تحریم‌ها جرئت نمی‌کند که به ایران بیاید! وی می‌افزاید: «دو شرکت دیگر هم داریم که ۲۰۰ تا ۲۵۰ لیتر پلاسما را به دارو‌های مشتق پلاسما تبدیل می‌کنند، اما برای تأمین بخش اعظم نیاز کشور باید پلاسما جمع‌آوری شده و به یک پالایشگاه خارجی فرستاده شود که آن پالایشگاه کار تولید دارو‌های مشتق از پلاسما را انجام دهد و محصول را برای ما بفرستد تا ما بتوانیم این دارو‌ها را استفاده کنیم. این روند داشت به سرعت پیش می‌رفت، اما به دلیل تحریم‌ها شرکت‌ها، شرکت‌هایی که باید می‌آمدند و مراکز جمع‌آوری پلاسمای ما را رجیستر می‌کردند، نیامدند، اما ما باید این پالایشگاه‌ها را به سرعت در داخل کشورمان ایجاد کنیم. به همین خاطر هم هلال‌احمر باید به این عرصه ورود کند.»

به گفته وی، اما به برکت زیرساخت‌های خوبی که بعد از انقلاب در کشورمان ایجاد شده و تربیت متخصصان مختلف، دانش فنی و زیرساخت‌ها و توانایی فنی تولید پلاسما را داریم، اما باید زمان و بودجه مناسب را بگذاریم تا بتوانیم کارمان را به اتمام برسانیم. به همین دلیل هم هلال احمر وارد این عرصه شده‌است. 

همکاری‌های بین بخشی با سازمان‌های مرتبط 

شانه‌ساز درباره همکاری‌های بین بخشی با سازمان‌های مرتبط برای به ثمر رسیدن این کار هم می‌گوید: «از ظرفیت‌های سازمان انتقال خون حتماً استفاده خواهیم کرد و آماده هرگونه همکاری در این بخش هستیم. این کار قرار است در قالب همکاری‌های بین بخشی شکل بگیرد. خوشبختانه سران کشور هم این موضوع را به عنوان یک اولویت قلمداد کردند. ما هم به عنوان هلال احمر تعهد کرده‌ایم، بخشی از این پلاسما را که حدود یک سوم نیاز کشور است طی پنج سال بتوانیم تولید کنیم. البته این کار بودجه و پیگیری‌های مدیریتی جدی می‌خواهد و همزمان به دنبال احداث کار پالایشگاه هستیم تا این محصولات در کشور تولید شود.»

به گفته شانه‌ساز هلال‌احمر حساب وظیفه‌ای که وجود دارد به این حوزه ورود کرده و به دنبال آن است تا از فعالیت‌های تصدی‌گری یا بخش خصوصی با توجه به تکالیف قانونی و سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی داریم، خارج شود و به سمت کار‌هایی که به نوعی زمین مانده و نیاز‌های ملی مردم محسوب می‌شود، ورود پیدا کند و به این ترتیب برای فرار از تور تحریم‌ها برنامه‌ریزی کند، همان‌گونه که در دوران کرونا از ۱۵۰ میلیون دوز واکسن وارداتی، ۱۲۰ میلیون دوز آن توسط هلال احمر وارد شد. رئیس سازمان تدارکات پزشکی تأکید می‌کند: «این بخش از کار به سرعت در حال دنبال شدن است تا ما بتوانیم بخشی از دارو‌هایی را که در کشور تحریم هستند، وارد کنیم.»