حذف رزیدنتها از لایحه بودجه
شفاآنلاین »سلامت» در شرایطی که سازمان نظام پزشکی بر سر دریافت ویزیت یک میلیون تومانی آن هم برای پزشک عمومی برای سال آینده چانهزنی میکند، شغل محسوبشدن رزیدنتی، در بودجه سال آینده دیده نشدهاست! این در حالی است که بهرهمندی رزیدنتها از مزایای شغلی از جمله مواردی است که میتواند برای ورود به دوره دستیاری انگیزه ایجاد کند و افق روشنتری را در مقابل دانشجویان پزشکی در دوره دستیاری قرار دهد. اهمیت ماجرا زمانی بیشتر برایمان روشن میشود که بدانیم امسال ۲ هزار صندلی در دوره تخصص خالی ماندهاست. آن هم صندلیهای رشتههای مادری همچون بیهوشی، اورژانس، اطفال، داخلی و جراحی! رفتارهای پادگانی اساتید و حقوق پایین دوره دستیاری در کنار محروم ماندن از مزایای شغلی یکی از مهمترین دلایلی است که انگیزه پزشکان عمومی را برای ورود به دوره دستیاری میگیرد و حالا هم که بنا بود دستیاری به عنوان شغل محسوب شده و از حقوق و مزایا و بیمه تأمین اجتماعی برخوردار باشد، در بودجه ۱۴۰۵ خبری از این بند نیست تا حداقل انگیزه برای ادامه تحصیل در دوره دستیاری از بین برود!
به گزارش شفاآنلاین، دوره دستیاری و مصائب آن حالا دیگر با رسانهای شدن برخی موارد از فشارهای روانی و سختی کاری که حتی با خودکشی برخی دستیاران همراه بوده برای عامه جامعه هم شناخته شدهاست. همین ماجرا هم موجب شد طی سالهای اخیر صندلیهای دستیاری خالی بماند! آن هم در شرایطی که همچنان پشت کنکوریها برای ورود به رشته پزشکی عمومی سر و دست میشکانند.
به دوره دستیاری که میرسد، اما اوضاع فرق میکند! سختیهای این دوره از جمله رفتارهای پادگانی اساتید، شیفتهای سخت و طولانی و حقوق ناچیز این دوره در حالی است که حتی تمام این سختیها شغل هم محسوب نشده و دستیاران پزشکی دانشجو محسوب میشوند و از مزایای شغلی همچون بیمه هم برخوردار نیستند. البته سال گذشته وزیر بهداشت وعده داد قرار است دستیاری شغل محسوب شود و گویا این مصوبه اجرا هم شد، اما در جریان بررسی بودجه لایحه ۱۴۰۵ خبری از بند مربوط شغل شدن دستیاری نیست تا حداقل امید به ایجاد انگیزه برای پر شدن صندلیهای خالی دستیاری هم از بین برود.
رزیدنتها شاغل یا دانشجو؟!
در اغلب کشورهای دنیا، دوره دستیاری یا رزیدنتی به عنوان یک شغل محسوب میشود. این دوره دارای ساعت کاری مشخص، حقوق و دستمزد معین، بیمه تأمین اجتماعی و سایر شاخصههای شغلی است. رزیدنت حین کار آموزش میبیند و مهارتهای جدید کسب میکند. این یک دوره شغلی- مهارتی است. با این حال، در ایران رزیدنت را دانشجو خطاب میکنند تا حقوق شغلی او را نادیده بگیرند، در حالیکه در ابتدای دوره از او تعهدنامههای سختگیرانهای گرفته میشود که حتی با قوانین بالادستی نیز مغایرت دارد. در این تعهدنامهها، رزیدنت باید دو ضامن کارمند رسمی دولت (با سابقه کار زیر ۲۰ سال) یا وثیقه ملکی ارائه دهد. این شرایط بسیار سختگیرانه است و با تعریف رزیدنت بهعنوان دانشجو، حقوق شغلی او نادیده گرفته میشود.
بار بیمارستانهای آموزشی بر دوش رزیدنتها
حقوقهای پایین و کارانههایی که حدود یک سال بعد به دست این رزیدنتها میرسد هم زندگی را برایشان سختتر میکند. آنطور که علیرضا لطفی، پزشک متخصص و فعال صنفی حوزه بهداشت و درمان میگوید، در شهرهای بزرگ و دانشگاهی که بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی دارند، بار درمان عملاً بر دوش رزیدنتها است. اگر دوره رزیدنتی به عنوان شغل تعریف شود، یعنی امری که انتظار داریم و باید عملی شود؛ در نهایت ساعات کاری مشخص، وظایف استاندارد و دیگر الزامات به درستی تعریف میشوند. دوره دستیاری تخصصی بالینی یا فوقتخصصی بالینی در واقع آموزش حین کار است. فردی که وارد این دوره میشود، پزشک عمومی است که ۳۰۰ واحد درسی را گذرانده و به سطحی از دانش رسیده که میتواند بهطور مستقل طبابت کند. از همان ابتدای دوره دستیاری نیز قادر است درمان، تشخیص و معاینه را مستقل انجام دهد و در کنار آن آموزشهای جدید دریافت کند و بر آنها مسلط شود.
حذف بودجه شغلشدن رزیدنتی
علیاصغر باقرزاده، عضو کمیسیون بهداشت و درمان هم با تأکید بر اینکه توجه به معیشت رزیدنتها و دستیاران پزشکی را اولویت کمیسیون بهداشت و درمان مجلس است، میگوید: «سال گذشته مجلس و دولت را برای اعمال شغل محسوبشدن دستیاری پزشکی در بودجه ۱۴۰۴ متقاعد کردیم و مصوب شد که دستیاران علوم پزشکی (رزیدنت) از لحاظ بیمه درمان، عمر و بازنشستگی در دوران تحصیل بدون تعهد استخدامی برای دولت، مشمول قانون تأمین اجتماعی مصوب ۶ تیرماه ۱۳۵۴ شوند و این مهم در حال اجرا است.»
وی تصریح میکند: «متأسفانه این مهم در لایحه بودجه ۱۴۰۵ دیده نشد و با توجه به اینکه در قانون الزامات تأکید کردیم که هر آنچه در لایحه بودجه ۱۴۰۴ آمده در بودجه ۱۴۰۵ دیده شود، بنابراین بر این اساس، پیگیر پیشبینی بند حذف شده در لایحه بودجه سال آینده هستیم.»
باقرزاده میافزاید: «البته این حداقل کار و حقوقی است که کمیسیون بهداشت و درمان مجلس برای ایجاد انگیزه دستیاران پزشکی انجام میدهد، زیرا اغلب دستیاران پزشکی متأهل بوده و دارای فرزند و دغدغههای زیادی هستند و دوره رزیدنتی به ویژه در سالهای اول و دوم بسیار سنگین است و باید با انجام تدابیر ویژه در مسیر افزایش تمایل پزشکان عمومی برای ورود به دوره رزیدنتی تلاش کنیم و به فکر آینده پزشکی کشور باشیم.»
این نماینده مجلس تأکید میکند: «بسیاری از پزشکان به دلیل مشکلات اقتصادی تمایل چندانی به ورود به دوره رزیدنتی و دستیاری ندارند و به مشاغل دیگر روی میآورند. بنابراین، انجام چنین اقداماتی میل و رغبت پزشکان را برای ورود به این دوره افزایش میدهد؛ اعضای کمیسیون بهداشت نهایت اهتمام خود را برای تصویب مصوبات حوزه سلامت به کار میبرند و متناسب با تورم نسبت به افزایش حقوق دستیاران اقدام خواهیم کرد.»
سکوت سردمداران نظام سلامت در برابر حذف بند بودجه شغل رزیدنتی
حداقل انتظار از وزیر بهداشت و رئیس سازمان نظام پزشکی این است که همانطور که به منافع صنف پزشکان امروز فکر میکنند، منافع رزیدنتهایی که قرار است در آینده نهچندان دور بار سلامت در حوزه تخصص را به دوش بکشند هم در نظر داشتهباشند. افزایش تعرفهها و به قول دوستان واقعی کردن آن عوایدش به جیب دستیاران نمیرود و بیش از پیش جیب اساتید را پر و منافع آنها را تأمین میکند. خلأ پزشکان در مقطع تخصص جدی است و میتواند در آیندهای نهچندان دور نظام سلامت را زمینگیر کند. تا دیر نشده باید کاری کرد. شغل محسوبشدن رزیدنتی گامی کوچک، اما مؤثر در این مسیر محسوب میشود.
