سیگار، تهدید جدی سلامت مادر و جنین
به گزارش شفاآنلاین زهرا پناهی، گفت: مصرف دخانیات بهطور کلی باعث بروز اختلالات تنفسی و افزایش بیماریهای قلبی عروقی در افراد میشود، اما این آسیبها در زنان باردار اهمیت و شدت بیشتری دارد. به گفته متخصصان، دخانیات میتواند روند طبیعی بارداری را دچار اختلال کند و پیامدهای متعددی را برای مادر و جنین به وجود آورد.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین عوارض مصرف دخانیات در بارداری، کاهش رشد جنین است. در برخی موارد، این مصرف میتواند به جداشدگی جفت منجر شود؛ عارضهای که یک وضعیت تهدیدکننده حیات برای مادر و جنین به شمار میرود و ممکن است به از دست رفتن جنین بینجامد. همچنین مصرف سیگار میتواند زمینهساز فشار خون بارداری و مسمومیت بارداری در مادر شود.
این متخصص زنان و زایمان اظهار داشت: عوارض تنفسی، ریوی و قلبی که در افراد غیر باردار سیگاری مشاهده میشود، در زنان باردار نیز وجود دارد، اما علاوه بر این، خطر بروز مشکلات دیگری نیز افزایش مییابد. از جمله این عوارض میتوان به جفت سرراهی اشاره کرد. همچنین تحقیقات نشان میدهد که مصرف دخانیات در دوران بارداری میتواند ریسک سندرم مرگ ناگهانی نوزاد را پس از تولد افزایش دهد؛ بهویژه در ۲۸ روز نخست زندگی نوزاد.
وی تصریح کرد: نوزادانی که مادران آنها در دوران بارداری دخانیات مصرف کردهاند، ممکن است از نظر رشد جسمی دچار محدودیت باشند و در آینده نیز احتمال بروز اختلالات شناختی و مشکلات تکامل عصبی (نورودولوپمنتال) در آنها افزایش یابد.
پناهی افزود: این عوارض تنها به سیگار محدود نمیشود. قلیان نیز همان عوارض سیگار را دارد و در برخی موارد، به دلیل طولانیتر بودن مدت مصرف و استنشاق بیشتر دود، حتی میتواند آسیبزاتر باشد. وجود برخی آلایندهها در دود قلیان باعث میشود که خطرات آن برای مادر باردار و جنین، در مواردی بیش از سیگار ارزیابی شود.
این متخصص زنان و زایمان متذکر شد: نکته مهم دیگر، دود دستدوم یا پسیو اسموکینگ است، یعنی حتی اگر مادر باردار خود سیگاری نباشد و در معرض دود سیگار یا قلیان همسر یا اطرافیان قرار گیرد، این مواجهه میتواند همان عوارض مصرف مستقیم دخانیات را برای جنین به دنبال داشته باشد. به همین دلیل توصیه میشود که مصرفکنندگان دخانیات، بهویژه در فضاهای بسته و در حضور زنان باردار، به هیچ عنوان اقدام به مصرف نکنند.
پناهی اذعان کرد: در مورد زنانی که قصد بارداری دارند نیز توصیههای جدی مطرح است. مصرف سیگار میتواند بر کیفیت تخمک و اسپرم اثر منفی بگذارد و ریسک ناباروری را افزایش دهد؛ بنابراین به زنان و مردانی که در سنین باروری هستند و توصیه میشود پیش از اقدام به بارداری، مصرف دخانیات را بهطور کامل قطع کنند تا شانس باروری سالم افزایش یابد.
وی توضیح داد: اگر بارداری بدون برنامهریزی و در حالی که مادر سیگاری بوده اتفاق افتاده باشد، در هر مرحلهای از بارداری سهماهه اول، دوم یا سوم قطع مصرف دخانیات میتواند برای مادر و جنین مفید باشد و هر زمان که این قطع انجام شود، منافع سلامت به همراه خواهد داشت.
پناهی بیان کرد: پس از زایمان نیز توصیهها ادامه دارد. دود سیگار تنها از طریق استنشاق منتقل نمیشود، بلکه ذرات و آلایندههای آن میتواند روی لباس و بدن باقی بماند. به دلیل تماس نزدیک مادر با نوزاد، چه در دوران شیردهی و چه حتی هنگام استفاده از شیر خشک، قرار گرفتن نوزاد در معرض این آلایندهها میتواند خطرناک باشد. از این رو توصیه میشود محیط زندگی نوزاد کاملاً عاری از دود دخانیات باشد و مادران مصرف دخانیات را در دوران شیردهی و حتی در سالهای اولیه زندگی کودک ادامه ندهند.
این متخصص زنان و زایمان هشدار داد: همچنین سیگارهای الکترونیکی و پادها، این محصولات نیز یک جایگزین ایمن برای مصرف مادر باردار محسوب نمیشوند و میتوانند به همان شدت برای فرد و جنین مضر باشند؛ به همین دلیل استفاده از سیگار الکترونیکی برای ترک سیگار در دوران بارداری توصیه نمیشود.
پناهی خاطر نشان کرد: بهترین راهکار، قطع کامل مصرف دخانیات است، این کار میتواند بهصورت ناگهانی انجام شود یا در افرادی که وابستگی شدید دارند، با کاهش تدریجی مصرف به قطع کامل برسد. هدف نهایی در همه موارد، حذف کامل دخانیات برای حفظ سلامت مادر و نوزاد است.
