تازهترین قیمت خوراکیها به روایت آمار
شفاآنلاین »اقتصاد» آمارهای رسمی منتشر شده از وضعیت قیمت موادغذایی در آذر ۱۴۰۴ روایتی مبتنی بر داده از تحولات بازار خوراکیها در مناطق شهری ارائه میدهد که در آن افزایش قیمت برخی اقلام اساسی در کنار کاهش یا ثبات قیمت تعدادی دیگر، نشاندهنده رفتار متنوع بازار است. بررسی این دادهها حاکی از آن است که فشار قیمتی عمدتاً بر گروههایی متمرکز بوده است که وابستگی بیشتری به هزینههای تولید، نهادههای وارداتی یا شرایط فصلی دارند. در عین حال، کاهش قیمت در برخی اقلام میوه و سبزی، بیانگر اثرگذاری سیاستهای تنظیم بازار و افزایش عرضه در مقاطع زمانی مشخص است. دولت در ماههای اخیر با تمرکز بر رصد مستمر بازار، کنترل زنجیره تأمین و مداخله هدفمند در توزیع کالاهای اساسی تلاش کرده است از شدت نوسانات بکاهد و ثبات نسبی را در بازار حفظ کند. دادههای آذرماه نشان میدهد، مسیر مدیریت قیمتها هرچند با چالشهایی همراه بوده، اما از منظر آماری، نشانههایی از کنترل و هدایت بازار در آن قابل مشاهده است.
به گزارش شفاآنلاین گزارش متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشورمان نشان میدهد، بازار موادغذایی در آذر ۱۴۰۴ تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی، فصلی و ساختاری قرار داشته است. افزایش هزینههای تولید، نوسانات هزینه حملونقل، شرایط عرضه برخی محصولات و تغییرات الگوی تقاضا از جمله عواملی هستند که بر رفتار قیمتی اقلام خوراکی اثر گذاشتهاند. با این حال، دادهها نشان میدهد افزایش قیمتها یکدست نبوده و در کنار رشد قیمت برخی کالاها، تعدادی از اقلام با کاهش قیمت یا ثبات نسبی مواجه شدهاند.
نان و غلات؛ تمرکز افزایش قیمت بر برنج
در گروه نان و غلات، بیشترین تغییرات قیمتی به برنج اختصاص داشته است. براساس آمار رسمی، قیمت برنج خارجی درجه یک در آذرماه نسبت به ماه قبل ۷/ ۲۶ درصد افزایش یافته است. این افزایش، بیشترین رشد قیمت در میان اقلام این گروه به شمار میرود و بیانگر حساسیت بازار برنج وارداتی به هزینههای ارزی و شرایط واردات است. در همین گروه، رشته آش با افزایش ۳/ ۵ درصدی و برنج ایرانی درجه یک با رشد ۹/ ۴ درصدی مواجه شدهاند. مقایسه این ارقام نشان میدهد شیب افزایش قیمت در برنج خارجی بهمراتب تندتر از سایر اقلام مشابه بوده و سهم اصلی رشد قیمت را در این گروه به خود اختصاص داده است.
گوشت و فرآوردههای پروتئینی، افزایش ملایم و تدریجی
در گروه گوشت قرمز، سفید و فرآوردههای آنها تغییرات قیمتی با شیبی متعادلتر ثبت شده است. گوشت گاو یا گوساله با افزایش ۹/ ۵ درصدی بیشترین رشد قیمت را در این گروه داشته است. پس از آن، کنسرو ماهی تن با ۱/ ۵ درصد و ماهی قزلآلا با ۷/ ۴ درصد افزایش قیمت روبهرو شدهاند. این ارقام نشان میدهد بازار پروتئین حیوانی در آذرماه با افزایش تدریجی قیمت مواجه بوده و از جهشهای ناگهانی فاصله داشته است. استمرار نظارت بر زنجیره تأمین نهادههای دامی و فرآوردههای پروتئینی از جمله ابزارهایی است که دولت برای کنترل این بخش به کار گرفته است.
لبنیات و تخممرغ؛ بیشترین فشار بر اقلام پرمصرف
در گروه لبنیات، تخممرغ و انواع روغن، آمارها از افزایش قابل توجه قیمت برخی اقلام حکایت دارد. تخممرغ ماشینی با رشد ۳/ ۱۸ درصدی بیشترین افزایش قیمت را در میان همه گروههای خوراکی ثبت کرده است. شیر پاستوریزه با ۸/ ۹ درصد و ماست پاستوریزه با ۷/۷ درصد افزایش قیمت در رتبههای بعدی قرار دارند. این ارقام نشان میدهد اقلامی که سهم بالایی در مصرف روزانه خانوار دارند، بیشتر تحت تأثیر افزایش هزینههای تولید و توزیع قرار گرفتهاند. در عین حال، سیاستهای حمایتی و نظارتی در این بخش با هدف جلوگیری از تداوم رشد شتابان قیمتها دنبال میشود.
میوه و خشکبار؛ ترکیب افزایش و کاهش قیمت
بازار میوه و خشکبار در آذرماه چهرهای متنوع از خود نشان داده است. هندوانه با افزایش ۲/ ۱۶ درصدی، انار با ۶/ ۱۴ درصد و کشمش پلویی با ۹/ ۱۲ درصد بیشترین رشد قیمت را در این گروه داشتهاند. این افزایشها عمدتاً به شرایط فصلی، تغییرات عرضه و هزینههای نگهداری مربوط دانسته میشود. در مقابل، قیمت پرتقال ۶/ ۷ درصد و موز ۴ درصد کاهش یافته است. کاهش قیمت این اقلام نیز ثابت میکند با افزایش عرضه و بهبود شرایط توزیع، امکان تعدیل قیمتها در بازار میوه وجود دارد.
سبزیجات و حبوبات؛ نوسان قیمتی تحت تأثیر فصل
در گروه سبزیجات و حبوبات، نوسانات قیمتی قابل توجهی ثبت شده است. خیار با افزایش ۷/ ۱۵ درصدی، گوجهفرنگی با ۲/ ۱۳ درصد، پیاز با ۱/ ۱۰ درصد و هویج فرنگی با ۷/ ۹ درصد افزایش قیمت مواجه شدهاند. لوبیا قرمز نیز رشد ۴درصدی را تجربه کرده است. در مقابل، کدو سبز با کاهش ۱/ ۱۸ درصدی بیشترین افت قیمت را در این گروه داشته است. این تغییرات میگوید بازار سبزیجات بیش از سایر گروهها تحت تأثیر شرایط فصلی و نوسانات عرضه قرار دارد.
سایر خوراکیها؛ تغییر محدود و کنترل شده
در گروه قند و شکر، آشامیدنیها و سایر خوراکیها تغییرات قیمتی محدودتر بوده است. سس مایونز با افزایش ۵ درصدی، رب گوجهفرنگی با ۱/ ۴ درصد و سس گوجهفرنگی با ۷/ ۳ درصد بیشترین رشد قیمت را در این گروه ثبت کردهاند. طبق ارقام، اقلام فرآوری شده در آذرماه با نوسانات کنترلشدهتری مواجه بودهاند.
جمعبندی آماری
مجموع دادههای آماری آذر ۱۴۰۴ نشان میدهد، افزایش قیمت خوراکیها بیشتر در اقلام خاص و پرمصرف متمرکز بوده و در مقابل، تعدادی از کالاها با کاهش یا ثبات قیمت همراه شدهاند. این الگو بیانگر آن است که بازار موادغذایی در مسیر نوسان هدفمند و قابل رصد قرار داشته و از بیثباتی گسترده فاصله گرفته است. دولت با اتکا به دادههای آماری و ابزارهای تنظیم بازار، تلاش کرده است تعادل نسبی را حفظ و از تشدید فشار قیمتی بر سبد مصرفی خانوار جلوگیری کند.
