شفاآنلاین »عمومی» افزایش هزینههای زندگی و کاهش توان خرید نقدی خانوارها باعث شده است استفاده از وام خرید کالا و طرحهای فروش اقساطی به یکی از راههای تأمین لوازم ضروری تبدیل شود. از یخچال و ماشین لباسشویی گرفته تا تلفن همراه و تجهیزات دیجیتال، بسیاری از کالاهایی که پیشتر با پسانداز چندماهه خریداری میشدند، اکنون از طریق تسهیلات بانکی و اعتبار خرید در دسترس متقاضیان قرار گرفتهاند.
به گزارش شفاآنلاین با این حال، تعدد طرحهای بانکی و تبلیغات مربوط به خرید بدون ضامن، سوال های مهمی ایجاد کرده است: کدام بانکها وام خرید کالا میدهند؟ آیا دریافت تسهیلات ۵۰۰ میلیون تومانی برای همه امکانپذیر است؟ اقساط ماهانه چقدر خواهد بود و آیا خرید اقساطی بدون چک و سفته نیز امکان دارد؟
بررسی شرایط طرحهای معرفیشده در سال ۱۴۰۵ نشان میدهد پاسخ این سوال ها برای همه بانکها یکسان نیست.
سقفهای جدول بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره طرحهاست و به معنای تضمین پرداخت تسهیلات در آبان ۱۴۰۵ نیست. جزئیات هر طرح باید پیش از ثبتنام از بانک استعلام شود.
یکی از مهمترین تغییرات خدمات اعتباری بانکها، جایگزینی تدریجی روشهای سنتی ضمانت با اعتبارسنجی و ابزارهای الکترونیکی است.
در برخی طرحها، متقاضی برای دریافت اعتبار نیازی به معرفی ضامن کارمند یا ارائه گواهی کسر از حقوق ندارد. با این حال، «بدون ضامن» الزاماً به معنای «بدون تضمین» نیست. بانک ممکن است بر اساس رتبه اعتباری، چک صیادی یا تعهدات قراردادی از مشتری تضمین دریافت کند.
برای نمونه، بانک رفاه در طرح رفاهپی، تسهیلات خرید کالا تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان را به صورت غیرحضوری و بدون ضامن و سفته الکترونیک معرفی کرده است. در مرحله نخست این طرح، مشتریان دارای رتبه اعتباری A و B امکان استفاده از تسهیلات را دارند.
بانک ملی نیز در طرح کالاپی، امکان خرید اعتباری بدون میانگین حساب و بدون ضامن کارمند رسمی را فراهم کرده است، اما برای ضمانت از چک دیجیتال استفاده میکند.
سقف ۵۰۰ میلیون تومان از ارقام قابل توجه در طرحهای اعتباری سال ۱۴۰۵ است. با این وجود، این مبلغ یک وام عمومی نیست که همه متقاضیان بتوانند بدون بررسی شرایط دریافت کنند.
کارت رفاهی بانک رفاه از جمله طرحهایی است که سقف ۵۰۰ میلیون تومان برای آن گزارش شده است. در این شیوه، اعتبار در چارچوب ضوابط بانک برای خرید از پذیرندگان مشخص استفاده میشود.
برخی گزارشها همچنین از ارائه اعتبار خرید کالا با سقف مشابه در طرح کالایار بانک ایران زمین خبر دادهاند. با این حال، جزئیات ضمانت، نرخ و امکان دریافت سقف کامل باید از بانک مربوطه تأیید شود.
نکته مهم این است که تسهیلات خرید کالا معمولاً به شکل اعتبار خرید ارائه میشوند، نه واریز پول نقد به حساب مشتری. بنابراین متقاضی باید پیش از ثبتنام مطمئن شود فروشگاه مورد نظر او در شبکه پذیرندگان طرح حضور دارد.
یکی از تازهترین طرحهای معرفیشده در آبان ۱۴۰۵، کارت رفاهی متصل به اوراق «گام» بانک ملی ایران است که در ششم آبان رونمایی شد.
بر اساس اعلام بانک ملی، این کارت امکان خرید کالا از فروشگاههای طرف قرارداد را تا سقف ۵۰۰ میلیون تومان فراهم میکند. بازپرداخت در دورههای ۱۲، ۱۸ و ۲۴ ماهه انجام میشود و بانک اعلام کرده است که اعتبار مصرفشده مشمول سود نیست؛ با این حال، حداکثر کارمزد طرح ۵.۲۵ درصد خواهد بود.
اعتبار کارت از زمان صدور شش ماه است و قابل تمدید نیست. همچنین سقف اعتبار با درنظرگرفتن میزان استفاده مشتری از کارت اعتباری مرابحه تعیین میشود. شرایط دقیق ضمانت و نحوه ثبت درخواست این محصول جدید باید از بانک استعلام شود.
مبلغ اقساط به اصل تسهیلات، نرخ سود و دوره بازپرداخت بستگی دارد. برای درک بهتر هزینه خرید اقساطی، جدول زیر با فرض نرخ سود سالانه ۲۳ درصد و اقساط مساوی ماهانه محاسبه شده است.
ارقام تقریبی و صرفاً نمونه محاسباتی هستند؛ این جدول شرایط قطعی هیچیک از طرحهای معرفیشده نیست. هزینه بیمه، اعتبارسنجی، صدور کارت و سایر کارمزدهای احتمالی در محاسبات لحاظ نشده است.
مبلغ و نرخ سود را تغییر دهید تا قسط ماهانه و هزینه نهایی را بهصورت تقریبی مشاهده کنید.
توجه: ارقام تقریبی هستند و بر اساس یک نمونه محاسباتی ارائه شدهاند. مبلغ واقعی اقساط ممکن است با توجه به شرایط بانک، کارمزدها و هزینههای جانبی متفاوت باشد.
بررسی سابقه چک برگشتی، بدهی غیرجاری و رتبه اعتباری نیز میتواند بخشی از فرآیند رسیدگی به درخواست باشد.
برای ثبت درخواست، متقاضی ابتدا باید طرح بانکی مناسب را انتخاب کند و سپس از طریق سامانه رسمی بانک یا فروشگاه طرف قرارداد اقدام کند.
در طرح رفاهپی بانک رفاه، ابتدا کالا از فروشگاه منتخب انتخاب میشود و پس از معرفی مشتری توسط فروشگاه، درخواست از طریق سامانه فرارفاه ثبت خواهد شد.
در طرح کالاپی بانک ملی، مراحل درخواست از طریق اپلیکیشن یا نسخه اینترنتی بام انجام میشود. مشتریان واجد شرایط پس از اعتبارسنجی و تکمیل ضمانت میتوانند از کارت اعتباری خود استفاده کنند.
خرید اقساطی میتواند دسترسی خانوادهها به کالاهای ضروری را آسانتر کند، اما لزوماً ارزانتر از خرید نقدی نیست. اگر قیمت کالا در فروش اقساطی بیشتر از قیمت نقدی باشد، یا کارمزد و هزینههای جانبی به قرارداد اضافه شود، هزینه نهایی خرید افزایش مییابد.
برای مثال، دریافت ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات با سود سالانه ۲۳ درصد و بازپرداخت ۲۴ ماهه، در محاسبه اقساط مساوی، حدود ۲۵۱ میلیون تومان بازپرداخت ایجاد میکند. بنابراین خریدار باید علاوه بر مبلغ قسط، مجموع هزینه نهایی را نیز بررسی کند.
در مقابل، برخی کارتهای اعتباری با کارمزد پایینتر ممکن است هزینه تأمین مالی کمتری داشته باشند؛ البته شیوه محاسبه کارمزد و قیمت کالا در فروشگاه طرف قرارداد نیز اهمیت دارد.
آیا وام خرید کالا ۵۰۰ میلیون تومانی به همه تعلق میگیرد؟
خیر. سقف ۵۰۰ میلیون تومان تنها در برخی طرحها اعلام شده و دریافت آن به ضوابط بانک، اعتبارسنجی و شرایط متقاضی بستگی دارد.
کدام بانک وام خرید کالا بدون ضامن میدهد؟
بانک رفاه در طرح رفاهپی، تسهیلات بدون ضامن و سفته الکترونیک معرفی کرده است. در سایر طرحها ممکن است چک یا تضمین دیگری لازم باشد.
آیا میتوان مبلغ وام خرید کالا را نقدی برداشت کرد؟
در اغلب طرحهای اعتباری خرید کالا، امکان برداشت نقدی وجود ندارد و اعتبار باید در فروشگاههای طرف قرارداد مصرف شود.
آیا بازنشستگان میتوانند خرید اقساطی انجام دهند؟
بله، بازنشستگان واجد شرایط میتوانند از برخی طرحهای بانکی استفاده کنند. بانک رفاه همچنین طرح «تأمینرفاه» را برای مستمریبگیرانی که حقوق خود را از این بانک دریافت میکنند معرفی کرده است؛ این خدمت، اعتبار کوتاهمدتی معادل یک ماه مستمری خالص فراهم میکند و با وام بلندمدت خرید کالا تفاوت دارد.
بازار تسهیلات خرید کالا در آبان ۱۴۰۵ گزینههای متنوعی پیش روی متقاضیان قرار داده است؛ از اعتبار ۲۰۰ میلیون تومانی رفاهپی و کالاپی گرفته تا کارتهای رفاهی با سقف ۵۰۰ میلیون تومان.
با این حال، بزرگترین سقف وام لزوماً مناسبترین انتخاب نیست. متقاضی باید مبلغ اقساط، هزینه نهایی خرید، شرایط ضمانت، قیمت نقدی کالا و محدودیت فروشگاههای طرف قرارداد را بررسی کند.در شرایطی که هزینههای زندگی بخش قابل توجهی از درآمد خانوارها را مصرف میکند، خرید اقساطی زمانی میتواند به بهبود قدرت خرید کمک کند که بازپرداخت آن به فشار مالی تازهای تبدیل نشود.