وضعیت نگران‌کننده سلامت چشم‌ها

 شفاآنلاین »سلامت بیماری‌های چشمی از جمله خشکی چشم، آلرژی چشمی و گلوکوم، از مهم‌ترین مشکلات سلامت عمومی هستند که می‌توانند کیفیت زندگی افراد را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهند. این بیماری‌ها اغلب به‌صورت تدریجی و خاموش پیش می‌روند و در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، منجر به عوارض جدی مانند کاهش بینایی یا نابینایی می‌شوند.

شواهد نشان می‌دهد که افزایش سن، دیابت، فشار خون بالا، بیماری‌های قلبی–عروقی و جنس مؤنث از مهم‌ترین ریسک فاکتورهای مرتبط با بیماری‌های چشمی هستند. این عوامل می‌توانند به‌طور جداگانه یا ترکیبی خطر ابتلا به بیماری‌های چشمی را افزایش دهند و روند پیشرفت بیماری را تسریع کنند. شناسایی و مدیریت این ریسک فاکتورها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا مداخله به‌موقع می‌تواند مانع بروز پیامدهای خطرناک و ارتقای سلامت جمعیت شود.

مطالعه کوهورت روانسر در غرب ایران، پژوهشی گسترده در حوزه اپیدمیولوژی دارویی بیماری‌های غیرواگیر است که سلامت بزرگسالان و عوامل خطر مرتبط با بیماری‌های چشمی را بررسی می‌کند. این مطالعه بخشی از پروژه‌های اپیدمیولوژیک آینده‌نگر در ایران است و مرحله نخست جمع‌آوری داده‌ها در سال 1393 انجام شده است؛ شامل بیش از 10 هزار بزرگسال 35 تا 65 ساله ساکن دائمی شهرها و روستاهای روانسر، شامل زنان و مردان. تاکنون فازهای پیگیری سالیانه ادامه یافته و اطلاعات جامعی درباره شاخص‌های بیولوژیک، بیماری‌های مزمن، مصرف داروهای چشمی، وضعیت خواب، عادات غذایی، فعالیت بدنی و دیگر عوامل سبک زندگی جمع‌آوری شده است.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که شیوع بیماری‌های چشمی در زنان (34٪) کمی بیشتر از مردان (26٪) است. خشکی چشم با شیوع 12.19٪ شایع‌ترین بیماری گزارش شد، پس از آن آلرژی چشمی (8.98٪) و گلوکوم (1.12٪) قرار داشتند. افزایش سن مهم‌ترین عامل مرتبط با این بیماری‌ها بود؛ به‌طوری‌که افراد سالمند چندین برابر بیشتر از افراد جوان‌تر در معرض ابتلا قرار داشتند. دیابت و فشار خون بالا نیز نقش بسیار مهمی در بروز بیماری‌های چشمی داشتند و افراد مبتلا به این بیماری‌ها زودتر از سایرین دچار مشکلات چشمی شدند. همچنین مصرف خودسرانه یا قطع داروهای چشمی، به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها، یکی از چالش‌های مهم در مدیریت این بیماری‌ها بود.

با استفاده از تحلیل اپیدمیولوژیک نشان داده شد که می‌توان با ترکیب عواملی مانند سن، دیابت، فشار خون، بیماری‌های قلبی–عروقی و جنسیت، افراد در معرض خطر بیماری‌های چشمی را بهتر شناسایی کرد. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از بیماری‌های چشمی در مراحل اولیه بدون علامت هستند و افراد از بیماری خود مطلع نمی‌شوند. بر اساس نتایج این مطالعه، توصیه می‌شود افراد میانسال، مبتلایان به دیابت و فشار خون، و کسانی که سابقه خانوادگی بیماری‌های چشمی دارند، به‌طور منظم معاینات چشمی انجام دهند تا از بروز عوارض جدی پیشگیری شود. همچنین سیاست‌گذاران باید بر آموزش بیماران، تدوین راهنماهای بالینی بومی، و تضمین دسترسی پایدار به داروهای ضروری مانند اشک مصنوعی تمرکز کنند.

/عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه