درمان سرطان بدون ریزش مو
شفاآنلاین »سلامت» تصور کنید شخصی که سرطان دارد، درمان را بدون ریزش مو انجام دهد. این روش قبلا شبیه یک رویا بود تا اینکه فناوری راه حلی برای این معضل پیدا کرد تا درمان با کمترین عارضه انجام شود. متخصصان ایرانی در یک شرکت دانشبنیان چنین دارویی را با فناوری نانوتولید کردهاند.هدف اصلی این شرکت استفاده از سامانههای دارورسانی بود.
به گزارش شفاآنلاین سامانه دارورسانی به معنای کنترل دقیق مسیر و نحوه آزادسازی دارو در بدن است. برای مثال، اگر دارویی مانند دیکلوفناک مصرف شود، سامانه دارورسانی تعیین میکند دارو چگونه و چه مدت در بدن باقی بماند (نیمهعمر دارو) و اثرات جانبی آن کاهش یابد.با استفاده از این سامانه، دارو میتواند به شکلی طراحی شود که مثلا به طور مستقیما در روده آزاد شود و عوارض معده کم شود یا به جای آزادسازی کامل ظرف ۴۵ دقیقه، در طول ۱۲ ساعت و در زمان مشخصی آزاد شود. به عبارت دیگر، مسیر و زمان اثر دارو دیگر فقط به ویژگیهای طبیعی و شیمیایی آن وابسته نیست و میتوان کنترل دقیقی روی نحوه و زمان آزاد شدن آن در بدن داشت.
نابودکردن سلولهای سرطانی بدون اینکه سلولهای سالم آسیب ببینند
تخصص این شرکت نانو دارو استفاده از سامانههای دارورسانی است و محور اصلی فعالیت آن، دارودرمانی در سرطان با دارورسانی هدفمند و همچنین درمان بیماریهای مزمن مانند اعتیاد است.برای درک اهمیت دارورسانی هدفمند، ابتدا باید بدانیم سلولهای سرطانی چگونه شکل میگیرند. وقتی سلولی به دلایلی کنترل رشد خود را از دست میدهد، تکثیر غیرطبیعی آن باعث ایجاد یک توده یا غده میشود که دیگر نمیتوان رشد آن را کنترل کرد.
داروهای ضدسرطان برای نابود کردن این سلولهای سرطانی طراحی شدهاند، اما اگر این داروها به صورت غیرهدفمند مصرف شوند، تنها سلولهای سرطانی را نمیکشند؛ بلکه سلولهای سالم بدن را هم تحت تأثیر قرار میدهند و عوارض زیادی ایجاد میکنند.به همین دلیل شیمیدرمانی معمولی عوارضی مانند ریزش مو و حالت تهوع ایجاد میکند. علت این است که اثر دارو به سرعت تقسیم سلولها بستگی دارد و سلولهای سالمی که سریعتر تقسیم میشوند، بیشتر آسیب میبینند. این سلولها شامل بافت پوست، فولیکولهای مو و سلولهای دستگاه گوارش هستند، به همین دلیل بیشترین عوارض شیمیدرمانی بر این بخشها ظاهر میشود.
نوید ناطقیان عضو هیئتمدیره این شرکت درمورد راه حلی برای اینکه با شیمیدرمانی ریزش مو و تهوع ایجاد نشود میگوید: «راهکار این است که دارویی بسازیم که مستقیم سراغ سلول سرطانی برود و آن را بکشد. ما با نانو این کار را انجام دادهایم. اولین محصول ما نانوذرات یک داروی ضد سرطان است. در نانوذرات، کار ما فناوری است. ما پلتفرمها را ایجاد میکنیم و محصولمحور کار نمیکنیم، چون فناوری را خودمان گسترش میدهیم و از آن طرف، هر محصول دیگری که بیاید، باز امکان تولیدش را داریم.
سلول سرطانی و بافت سرطانی شروع میکنند به رشد کردن و تقسیم شدن. مدام مواد غذایی میخواهند، مواد زائد باید دفع شود و اکسیژن نیاز دارند. بنابراین سرعت رگزایی زیاد است و رگ فرصت بالغ شدن پیدا نمیکند. حالا چه اتفاقی میافتد؟ رگهایی دارد که سوراخهای آن بزرگ است و مثل آبکش میماند.ما داروی ضد سرطان را به آلبومین که یکی از پروتئینهای رایج بدن است، متصل میکنیم و این را تبدیل میکنیم به یک ذره ۱۳۰ نانومتری. پس دارو تبدیل به یک تارگت میشود. سالی که ما این درمان را شروع کردیم، تنها یک کشور در دنیا آن را داشت: آمریکا. ما تولیدش کردیم و وارد بازار شدیم. حالا ورشکستگیها بماند، بلاهایی که سرمان آمد بماند، گران شدن دلار بماند؛ تازه رفتیم سراغ سازمان غذا و دارو. به ما گفتند چون تا حالا در کشور تولید نشده، باید الزامات دارو را با هم بنویسیم. بررسی پرونده ۱۴ ماه طول کشید.»
فقط چهار شرکت در جهان این دارو را تولید میکنند
این محصول ضد سرطان بیش از ۱۰ سال است که در بازار حضور دارد. از حدود ده سال پیش تاکنون، هنوز هیچ شرکت دیگری موفق به تولید این داروی نانوذرهای ضدسرطان نشده و در سطح جهانی تنها چهار شرکت قادر به تولید آن هستند. این دارو برای درمان چند سرطان اصلی کاربرد دارد: سرطان لوزالمعده (پانکراس) که بهعنوان گلدن استاندارد درمان این بیماری شناخته میشود و نرخ مرگ و میر آن بیش از ۸۰ درصد تا سال اول تشخیص است، سرطان سینه بهعنوان خط دوم درمان برای بیمارانی که پاسخ مناسبی به درمان اولیه ندادهاند و یک نوع خاص از سرطان ریه. علاوه بر این در برخی کشورها، دارو برای درمان سرطان تخمدان و سرطان معده نیز استفاده میشود.
تفاوت قابل توجه این دارو در مقایسه با نمونه خارجی
نمونه اصلی خارجی این دارو حدود ۳۰۰ دلار قیمت دارد، در حالی که هزینه آزاد آن برای بیمار ایرانی حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است. با پوشش بیمهای ۹۰ درصدی ، هزینه برای بیمار به حدود ۲۰۰ هزار تومان کاهش مییابد. هر دوره درمان معمولا شامل سه ویال دارو است که هر سه هفته یک بار تجویز میشود.اما این محصول به جز تولید برای مصرف داخلی به صادرات هم رسید.
ناطقیان در توضیح میگوید: «سال ۹۶از کشور ترکیه تقاضا داشتیم و ما اصلا صادرات نمیدانستیم. ما دانشبنیان بودیم اما سه سال اول فقط یک میز گوشه دانشگاه بودیم. محصول را فروختم و سه ماه بعد به طرز باورنکردنی به عنوان اولین شرکت ایرانی صادرات ترکیه را انجام دادم. همان سال دو میلیون یورو با آن2ها قرارداد بستیم که حدود ۱.۲ میلیون یوروی آن محقق شد و به عنوان اولین شرکت ایرانی و دومین تولید کننده محصول در سطح جهانی وارد فضای صادرات شدیم.»از آن سال به بعد، این شرکت نانودارو فعالیت صادراتی خود را ادامه داد و به جز سال گذشته، تقریبا هر سال جزو ۱۰ صادرکننده برتر صنعت دارو بوده است. در حال حاضر، این شرکت هشت محصول در بازار دارد و بیش از ۳۰ محصول دیگر در مراحل ثبت و آماده ورود به بازار قرار دارند.
این شرکت تاکنون به کشورهای متعددی صادرات داشته است که از جمله آنها میتوان به ترکیه، اکوادور، عراق، سوریه و روسیه اشاره کرد. با وجود توانایی فنی برای رعایت استانداردهای اروپا، به دلیل تحریمها صادرات به کشورهای اروپایی امکانپذیر نبوده است؛ در غیر این صورت، شرکت میتوانست این استانداردها را پاس کرده و محصولات خود را به اروپا نیز صادر کند.و اما غزال دانشبنیان شدن که دستاوردی بسیار مهم است، شرایط و معیارهای سختی دارد.
برای مثال، یک شرکت باید صادرات حداقل سه میلیون دلار داشته باشد، تعداد پرسنل بالای ۲۰۰ نفر باشد و رشد فروش به صورت لگاریتمی را نشان دهد. ناطقیان میگوید: «از میان ۱۱ هزار شرکت دانشبنیان فعال در کشور، تنها ۱۲ شرکت توانستهاند عنوان «غزال دانشبنیان» را کسب کنند و افتخار ما این است که یکی از این ۱۲ شرکت باشیم.»این شرکت در این مسیر موفق شده است رشد ریالی فروش را هر سال دو برابر کند و همچنین طی ۷ سال، سه بار خط تولید جدید راهاندازی کرده است که رکوردی دیگر در تاریخ شرکت محسوب میشود.
