شفاآنلاین»سلامت» گلوکز فراتر از یک منبع انرژی ساده برای سلولهای T عمل میکند؛ این قند حیاتی نقش کلیدی در سیگنالدهی و فعالیت ضدسرطانی سلولهای T دارد. تحقیقات جدید نشان میدهد که گلوکز برای ساخت گلیسوسفینگولیپیدها (GSLs) استفاده میشود، ترکیباتی که در سطح سلولهای T به شکلگیری lipid raft کمک کرده و پیام «کشتن سلول سرطانی» را تقویت میکنند. درک این فرآیند میتواند مسیرهای نوینی برای بهبود ایمنیدرمانی سرطان و درمانهای نسل بعدی باز کند.
به گزارش شفاآنلاین گلوکز محرک سیگنالدهی سلولهای T است؛ سیگنالهای قویتر به معنای دفاع بهتر بدن در برابر سرطان هستند.
برای سلولهای T، که ستون اصلی دفاع ایمنی بدن به شمار میآیند، گلوکز فراتر از یک «سوخت سریع» ساده است. تحقیقات جدید در موسسه Van Andel نشان میدهد که این قند نه تنها انرژی سلولها را تأمین میکند، بلکه یک نقش کلیدی در ارتباط و هماهنگی سلولهای T دارد و توانایی آنها برای مبارزه با تومورها را به شکل چشمگیری افزایش میدهد. این مطالعه در مجله Cell Metabolism منتشر شده است.
سلولهای ایمنی، به ویژه T cells (سلولهای T کشنده و کمکی)، عملکرد خود را به شدت تحت تأثیر محیط اطرافشان انجام میدهند. جوزف لونگو، Ph.D.، نویسنده اول مطالعه، میگوید:
«ما میدانستیم که سلولهای T برای عملکرد مناسب به گلوکز نیاز دارند، اما دلیل دقیق آن مشخص نبود. پیش از این تصور میشد که گلوکز بیشتر برای تولید انرژی استفاده میشود، اما یافتههای ما نشان میدهد که سلولهای T از گلوکز برای ساخت مولکولهای مهمی بهره میبرند که فعالیت ضدسرطانی آنها را پشتیبانی میکنند.»
به بیان دیگر، گلوکز نقش دوگانه دارد: هم تأمین انرژی و هم ساخت مولکولهای سیگنالدهنده و ساختاری برای سلولهای T.
مهمترین کشف این مطالعه، تخصیص بخش قابل توجهی از گلوکز توسط سلولهای T برای ساخت گلیسوسفینگولیپیدها (Glycosphingolipids – GSLs) است.
GSL چیست؟
GSLها مولکولهایی ترکیبی از قند و چربی هستند که در غشای سلول یافت میشوند. این ترکیبها نقش کلیدی در رشد سلول، سیگنالدهی و تولید پروتئینهای فعال در مبارزه با سرطان دارند.
نقش GSL در ساختار lipid raft
GSLها به شکلگیری ساختارهای چربی غنی به نام lipid raft کمک میکنند. این نواحی کوچک و متمرکز در غشای سلولی، پروتئینهای سیگنالدهنده را کنار هم قرار میدهند تا پیام «کشتن سلول سرطانی» به سلول T منتقل شود.
بدون GSLها، این سیگنالها ضعیفتر شده و توانایی سلولهای T در از بین بردن تومورها کاهش مییابد.
سلولهای T برای شناسایی و نابودی سلولهای سرطانی به سیگنالدهی مؤثر بین پروتئینها و گیرندههای سطح سلول نیاز دارند. وقتی گلوکز کافی وجود دارد:
GSLها ساخته میشوند و lipid raft شکل میگیرد.
پروتئینهای گیرنده و کیمریک (Chimeric) در lipid raft متمرکز میشوند.
سیگنال «فعالسازی و کشتن» تقویت میشود.
سلولهای T با توان بیشتری به نابودی سلولهای سرطانی میپردازند.
در نبود گلوکز کافی یا GSL، این مسیرها ناقص عمل کرده و سلولهای T ضعیفتر و کمتر مؤثر خواهند بود.
این کشف میتواند مسیرهای جدیدی برای بهبود ایمنی درمانی سرطان فراهم کند:
ایمنی درمانی CAR-T، که در آن سلولهای T بیمار اصلاح ژنتیکی میشوند تا سلولهای سرطانی را هدف قرار دهند، نیاز به فعالسازی قوی و طولانی مدت سلولهای T دارد.
با افزایش تولید GSL و بهینهسازی مصرف گلوکز، سلولهای T مقاومت بیشتری در محیط تومور پیدا میکنند.
با درک مسیرهای گلوکز و GSL، میتوان داروهایی طراحی کرد که متابولیسم سلولهای T را به نفع مبارزه با سرطان تغییر دهند. این داروها میتوانند سلولهای T را قویتر کرده و اثر ایمنی درمانی را افزایش دهند.
هر بیمار وضعیت متابولیکی خاص خود را دارد. بررسی میزان گلوکز و ظرفیت تولید GSL سلولهای T میتواند به طراحی رژیم غذایی، دارو و ایمنی درمانی شخصیسازی شده کمک کند.
مسیرهای تحقیقاتی آینده شامل موارد زیر است:
بررسی دقیق تعامل سلولهای T با محیط توموری و گلوکز موجود
بررسی اثر کمبود گلوکز در تومورهای مقاوم
مطالعه نقش GSL در انواع مختلف سلولهای ایمنی
کشف داروها یا ترکیباتی که تولید GSL را افزایش دهند
این پژوهش نه تنها امید به درمان بهتر سرطان را افزایش میدهد، بلکه به درک علمی دقیقتری از عملکرد سلولهای ایمنی در شرایط مختلف کمک میکند.
گلوکز دیگر تنها یک منبع انرژی برای سلولهای T نیست. این قند یک محرک حیاتی برای سیگنالدهی و فعالیت ضدسرطانی سلولها است. با استفاده از این کشف، میتوان:
سلولهای T را در ایمنی درمانی سرطان قویتر و مقاومتر کرد،
داروها و رژیمهای درمانی شخصیسازی شده طراحی نمود،
و نهایتاً به درمانهای نسل جدید سرطان دست یافت که از تواناییهای طبیعی سیستم ایمنی بهره میبرد.