شايعترين ناهنجاري کروموزومي کـه بـا کمتواني ذهني همراه است، تريزومي21 (ســندرم داون) اسـت که احتمــال تکرار آن در حاملگيهـاي بعـدي يک تا دو درصد است و بهنظر ميرسد با سن مادر ارتباط داشتـــه باشد

شفاآنلاین>سلامت>سندروم «داون»، شايعترين ناهنجاري کروموزومي است که با کمتواني ذهني همراه ميشود.
عقبمـانده ذهنـي بـه فردي گفته ميشود کــه فعاليتهـاي ذهنـي او در حـد قـابل ملاحظـهاي کاهش يافته، ضريب هوشي کمتر از 70 داشته باشد، در قدرت تطبيق وي بـا محيـط زنـدگـي اختـلال چشمگيري وجود داشته باشد و يـادگيري و توانايي انجـام مســئوليتهاي شخصي واجتماعي وي با اشکال مواجه باشد.
بيمـاران داراي بهرههوشي 69-50 را جزو مـوارد خفيف (آموزشپذير)، 49-35 را متوسط (تربيتپذير)، 20-34 را شديد و کمتر از 20 را عميق يـــا پيشرفته طبقهبندي ميکنند.عواملي که ممکن است باعث عقبماندگي عقلي شوند به سه گروه قبـل از تولد، حين تولد و پس از تولد تقسيم ميشوند.
شايعترين ناهنجاري کروموزومي کـه بـا کمتواني ذهني همراه است، تريزومي21 (ســندرم داون) اسـت که احتمــال تکرار آن در حاملگيهـاي بعـدي يک تا دو درصد است و بهنظر ميرسد با سن مادر ارتباط داشتـــه باشد.
بروز ايـن سندرم در مادران سنين کمتر از 20 سال و بالاتر از 35 سال بيشتر از ساير افراد است.
اختلالات متابوليکي مادر از قبيل ديابت، کمکاري تيروئيد، عوامل دارويي و تابش اشعه بهخصوص در هفتههاي پنج تا هجدهم حاملگي و اختلالات متابوليکي ارثي مانند فنيل کتونوري، مصرف مواد مخدر از علل ديگر ايجاد عقبماندگيهاي قبل از زايمان هستند.
درباره عوامل کمتواني ذهنـي در حين تولد، اين عوامل شامل خفگي زايماني، نارس بودن جنين، خونريزي و زايمانهاي سخت، عوامل دارويي و تاخير رشد داخل رحمي ميشود و اين عوامل باعث ايجاد حـدود 10 تا 20 درصد از موارد عقبماندگي ذهني ميشوند.
درباره عوامل ايجاد کمتواني ذهني پس از تولد، اين عوامل شــامل ناهنجاري و نقص ساختماني مغز، بستهشدن زودرس شکاف بين استخوانهاي جمجمه، نقص متابوليکي مادرزادي، اختلال اسيدهاي آمينه مانند فنيلکتونوري، اختلال اسيدهاي ارگانيک، کمکاري تيروئيد، افت قندخون، عفونتهاي باکتريايي و ويروسي، حوادث، ضربهها و مسموميتها بهخصوص در سنين زير پنج سال و اختلال در امر مراقبت از کودک، محروميتهـاي محيطي، اجتماعي و عاطفي و سوءتغذيه ميشود.
بهرغم توسعه اقدامات تشخيصي در بررسيهاي مختلـف، براي 12 تا 65 درصد مـوارد عقبماندگي ذهني علـت مشخصي يافـت نشده و بهعنــوان نامشخص (Idiopathic ) طبقهبندي ميشوند. از جمله بيماريهاي همراه با کمتوانيهاي ذهني که در شايعترين حالت در موارد شديد و بسيار شديد عقبماندگي ذهني ديده ميشود، ناتواناييهاي حسي، حرکتي و صرع است.آرمان ملی
دکتر فرزاد اشرافی
متخصص مغز و اعصاب