داروی لاغری میخورید؟ مراقب کمبود این مواد مغذی باشید
شفاآنلاین »سلامت» کاهش اشتها یکی از دلایل اصلی موفقیت داروهای GLP-1 در کاهش وزن است، اما همین اثر میتواند یک مشکل تغذیهای ایجاد کند: دریافت کمتر پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی. در برخی افراد، مکملها میتوانند به جبران این کمبودها و کنترل بعضی عوارض گوارشی کمک کنند.
به گزارش شفاآنلاین داروهای مبتنی بر GLP-1 از جمله داروهای مؤثر برای کاهش وزن و کنترل قند خون هستند، اما کاهش اشتها و مصرف غذا در اثر این داروها ممکن است دریافت برخی مواد مغذی را نیز کاهش دهد.
از سوی دیگر، عوارض گوارشی مانند تهوع، استفراغ، اسهال و یبوست ممکن است دریافت مواد غذایی و آب کافی را دشوارتر کند. در چنین شرایطی، برخی مکملها مانند پروتئین، فیبر، الکترولیتها، ویتامین D، کلسیم، آهن، ویتامینهای گروه B و پروبیوتیکها ممکن است به تأمین نیازهای تغذیهای کمک کنند.
با این حال، همه افرادی که داروهای GLP-1 مصرف میکنند به مکمل نیاز ندارند و انتخاب مکمل باید بر اساس وضعیت تغذیهای و شرایط فردی انجام شود.
۱. پروتئین؛ برای جلوگیری از کاهش عضله
پروتئین یکی از مهمترین مواد مغذی است که باید هنگام مصرف داروهای GLP-1 مورد توجه قرار گیرد.
از آنجا که این داروها اشتها را کاهش میدهند، ممکن است فرد غذای کمتری بخورد و دریافت پروتئین او نیز کاهش پیدا کند. برخی افراد نیز بهدلیل تهوع یا بیمیلی به غذا، تمایل کمتری به مصرف غذاهای پروتئینی دارند.
کاهش دریافت پروتئین در طولانیمدت میتواند در کنار کاهش وزن، به کاهش توده عضلانی نیز منجر شود.
چرا مکمل پروتئین میتواند مفید باشد؟
- کمک به حفظ توده عضلانی
- حمایت از متابولیسم بدن
- افزایش احساس سیری
- کمک به حفظ انرژی
پودرها و نوشیدنیهای پروتئینی میتوانند برای افرادی که از طریق غذا پروتئین کافی دریافت نمیکنند، گزینه مناسبی باشند.
بهتر است محصولی انتخاب شود که حاوی هر ۹ اسیدآمینه ضروری باشد و دریافت پروتئین نیز در طول روز تقسیم شود، نه اینکه تمام آن در یک وعده مصرف شود.
۲. فیبر؛ برای مقابله با یبوست
فیبر نقش مهمی در سلامت دستگاه گوارش دارد و ممکن است برای افرادی که داروهای GLP-1 مصرف میکنند اهمیت بیشتری پیدا کند.
از آنجا که این داروها تخلیه معده و حرکت غذا در دستگاه گوارش را آهستهتر میکنند، یبوست یکی از عوارض شایع آنهاست.
فیبر با افزایش حجم مدفوع و جذب آب در روده میتواند حرکات روده را منظمتر کند. برخی انواع فیبر همچنین غذای باکتریهای مفید روده را تأمین میکنند.
چرا مکمل فیبر ممکن است مفید باشد؟
- کمک به منظم شدن اجابت مزاج
- حمایت از سلامت میکروبیوم روده
- کمک به کاهش تجمع گاز و برخی مشکلات گوارشی
پسیلیوم یا اسفرزه یکی از انواع فیبر محلول است که میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، مصرف فیبر باید بهتدریج افزایش یابد؛ زیرا افزایش ناگهانی آن میتواند باعث نفخ، گاز و ناراحتی گوارشی شود. همچنین مصرف فیبر بدون دریافت آب کافی میتواند یبوست را بدتر کند.
۳. الکترولیتها؛ برای مقابله با کمآبی و خستگی
کاهش مصرف غذا یا بروز استفراغ و اسهال میتواند دریافت برخی مواد معدنی مانند سدیم، پتاسیم و منیزیم را کاهش دهد.
این مواد که به آنها الکترولیت گفته میشود، برای عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب و همچنین حفظ تعادل مایعات بدن ضروری هستند.
مکملهای الکترولیت چه کمکی میکنند؟
- کمک به حفظ تعادل مایعات بدن
- حمایت از عملکرد عضلات و اعصاب
- کمک به پیشگیری از ضعف و گرفتگی عضلات
- کمک به جبران الکترولیتهای از دسترفته در صورت استفراغ یا اسهال
پودرها و نوشیدنیهای الکترولیت ممکن است در شرایطی که فرد دچار استفراغ یا اسهال شده و نیاز به آبرسانی سریع دارد مفید باشند، اما برخی از آنها مقدار زیادی قند دارند.
برای مصرف روزمره، محصولات بدون قند یا کمقند میتوانند گزینه مناسبتری باشند؛ البته انتخاب نوع و میزان مصرف بهتر است با نظر پزشک انجام شود
۴. ویتامین D و کلسیم؛ برای محافظت از استخوانها
برخی افراد در زمان مصرف داروهای GLP-1 ممکن است ویتامین D کمتری دریافت کنند؛ بهویژه اگر کاهش اشتها باعث شود مقدار کلی غذای مصرفی آنها کاهش پیدا کند.
از سوی دیگر، کاهش وزن میتواند با تغییراتی در توده عضلانی و وضعیت هورمونی همراه باشد که ممکن است بر سلامت استخوانها تأثیر بگذارد.
ویتامین D برای جذب مناسب کلسیم و حفظ سلامت استخوانها ضروری است.
دریافت کافی ویتامین D و کلسیم میتواند:
- به حفظ تراکم استخوان کمک کند
- از عملکرد مناسب عضلات حمایت کند
- به کاهش خطر از دست رفتن توده استخوانی در دوران کاهش وزن کمک کند
با این حال، مصرف مکمل ویتامین D یا کلسیم برای همه افراد ضروری نیست و بهتر است در صورت احتمال کمبود، نیاز فرد با نظر پزشک بررسی شود.
در کنار تغذیه مناسب، تمرینات مقاومتی مانند وزنهزدن و تمرین با وزن بدن نیز میتواند به حفظ عضلات و سلامت استخوانها کمک کند.
۵. آهن و ویتامینهای گروه B؛ برای مقابله با کمخونی و خستگی
کاهش مصرف غذا در افرادی که داروهای GLP-1 دریافت میکنند ممکن است باعث کاهش دریافت برخی ریزمغذیها از جمله آهن و ویتامینهای گروه B شود.
این مسئله بهویژه در افرادی که گوشت قرمز یا غذاهای غنیشده کمتری مصرف میکنند، میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
آهن و ویتامینهای گروه B در تولید گلبولهای قرمز سالم نقش دارند و دریافت ناکافی آنها میتواند با کمخونی، خستگی، ضعف و کاهش انرژی همراه شود.
زنان در سن باروری نیز به دلیل از دست دادن خون در دوران قاعدگی ممکن است بیشتر در معرض کمبود آهن قرار داشته باشند.
با این حال، مصرف خودسرانه آهن توصیه نمیشود و بهتر است ابتدا کمبود آن با آزمایشهای مناسب مشخص شود.
۶. پروبیوتیکها؛ برای حمایت از سلامت روده
داروهای GLP-1 میتوانند سرعت حرکت غذا در دستگاه گوارش را تغییر دهند و در برخی افراد باعث نفخ، احساس ناراحتی یا تغییر در عملکرد دستگاه گوارش شوند.
پروبیوتیکها حاوی باکتریهای زنده و مفیدی هستند که میتوانند به حفظ تعادل میکروبیوم روده کمک کنند.
پروبیوتیکها ممکن است:
- به کاهش نفخ و ناراحتی گوارشی کمک کنند
- از تعادل باکتریهای مفید روده حمایت کنند
- در سلامت گوارش و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش داشته باشند
با این حال، تحقیقات درباره تأثیر دقیق پروبیوتیکها در افراد مصرفکننده داروهای GLP-1 همچنان در حال انجام است و شواهد موجود هنوز قطعی نیست.
چرا تغذیه هنگام مصرف GLP-1 اهمیت دارد؟
داروهای GLP-1 با تقلید از عملکرد هورمون طبیعی GLP-1 در بدن، به مغز پیام سیری میدهند و اشتها را کاهش میدهند. همین ویژگی به کاهش وزن کمک میکند، اما در عین حال ممکن است باعث شود فرد کالری، پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی کمتری دریافت کند.
همچنین عوارضی مانند:
- تهوع
- استفراغ
- اسهال
- یبوست
میتوانند تنوع غذایی و دریافت مواد مغذی را بیش از پیش کاهش دهند.
به همین دلیل، در برخی افراد استفاده هدفمند از مکملها میتواند به تأمین نیازهای تغذیهای کمک کند.
هنگام مصرف داروهای GLP-1 به این نکات توجه کنید
همه افرادی که داروهای GLP-1 مصرف میکنند به مکمل نیاز ندارند. نیاز به مکمل به وضعیت تغذیهای، میزان کاهش وزن، دوز دارو و عوارض جانبی هر فرد بستگی دارد.
متخصصان توصیه میکنند:
- تا حد امکان ویتامینها و مواد معدنی از غذا دریافت شوند.
- وعدههای غذایی کوچک اما متعادل مصرف کنید.
- آب کافی بنوشید.
- در هر وعده غذایی منبع مناسبی از پروتئین داشته باشید.
- فیبر را بهتدریج افزایش دهید.
- در صورت بروز خستگی، ریزش مو، سرگیجه یا ضعف، وضعیت تغذیهای بررسی شود.
- پیش از شروع هر مکمل جدید با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
