داروساز؛ حلقه ای موثر در جنگ جهانی با سرطان
شفاآنلاین »سلامت» روز داروساز، فرصتی برای قدردانی از حرفهای است که در سالهای اخیر، همزمان با شتاب تحولات پزشکی و دارویی، نقشی فراتر از تأمین و تحویل دارو یافته است. امروز داروساز یکی از ارکان مهم تیم درمان و از متخصصان کلیدی در انتخاب، مصرف ایمن، پایش اثربخشی و مدیریت منابع دارویی است.
در عرصه انکولوژی، این نقش اهمیت بیشتری دارد. درمان سرطان دیگر به شیمیدرمانی کلاسیک محدود نیست و درمانهای هدفمند، ایمونوتراپی، آنتیبادی-داروکانژوگهها (ADC)، درمانهای سلولی و ژنی و فناوریهای نوین، چشمانداز درمان را بهسرعت تغییر دادهاند. از سوی دیگر، داروهای نوآورانه و درمانهای شخصیسازیشده، پرسشهای تازهای درباره اثربخشی، ایمنی، هزینه و دسترسی ایجاد کردهاند.
اینجاست که داروساز در کنار متخصصین انکولوژی باید میان دانش بالینی، فارماکولوژی، فارماکوژنومیکس، عوارض دارویی و ملاحظات اقتصادی پیوند برقرار کند. پرسش امروز تنها این نیست که «کدام دارو مؤثرتر است؟»؛ بلکه باید پرسید: کدام درمان، برای کدام بیمار، با چه میزان اثربخشی و ایمنی و با چه هزینهای قابل دسترس است؟
ظهور بیوسیمیلارها نیز فرصت مهمی برای افزایش رقابت و بهبود دسترسی به برخی درمانهای گرانقیمت سرطان فراهم کرده است. در چنین شرایطی، آگاهی داروساز از تحولات علمی، پتنتها، داروهای نوین، بیوسیمیلارها و اقتصاد دارو میتواند به تصمیمگیری منطقیتر در نظام سلامت کمک کند.
در ایران، این نقش با توجه به محدودیتهای ارزی، تحریمها و چالشهای زنجیره تأمین، اهمیت دوچندان دارد. داروسازان بیمارستانی، صنعتی و حوزه سیاستگذاری دارویی، با مدیریت موجودی، پیشبینی نیاز، پایش مصرف و کمک به تأمین پایدار دارو، بخشی از ستونهای تابآوری نظام سلامت را شکل میدهند.
جنگ جهانی با سرطان، جنگی نیست که با یک دارو یا یک تخصص به پایان برسد؛ بلکه نیازمند همکاری پزشک، داروساز، پرستار، پژوهشگر، صنعت، سیاستگذار و بیمار است.
اینجانب، دکتر پوریا عادلی، به عنوان سردبیر نشریه «از سین سرطان تا سین سلامتی»، روز داروساز را به همه همکارانی تبریک میگویم که با دانش، دقت و اخلاق حرفهای، بیهیاهو در مسیر سلامت بیماران گام برمیدارند.
امیدوارم نظام سلامت، بیش از پیش جایگاه داروساز را در مراقبت بالینی، حکمرانی دارویی، مدیریت منابع و سیاستگذاری سلامت به رسمیت بشناسد.
از «سین» سرطان تا «سین» سلامتی، این مسیر بدون دانش و تعهد داروسازان، پیمودنی نیست.
